Dactylorhiza euxina subsp. euxina

Dactylorhiza euxina subsp. euxina, orkidegiller (Orchidaceae) familyasının Dactylorhiza cinsine ait bir karasal orkidenin tip alttürüdür. Tür adı, Karadeniz'in antik çağdaki adı olan Pontus Euxinus'tan gelir ve türün Karadeniz çevresindeki dağlarla ilişkisine işaret eder. Cinsin üyeleri, parmak gibi parçalı yumruları nedeniyle el orkideleri olarak da anılır.

Bitki toprak altında elsi parçalı yumrular taşır ve dik, yapraklı bir gövde geliştirir. Yapraklar mızraksı ya da şerit biçimlidir. Gövdenin ucunda yer alan sık başak durumunda çok sayıda çiçek bulunur. Çiçekler genellikle pembe, eflatun ya da mor tonlardadır; dudak üzerinde koyu renkli çizgi ve benekler, dudağın arkasında ise aşağıya yönelen bir mahmuz bulunur. Dactylorhiza türleri arasında melezleşme sık görüldüğünden, türlerin ve alttürlerin ayrımı çoğu zaman güçtür.

Bu orkide yüksek dağlardaki nemli yaşam alanlarına bağlıdır; dağ ve alpin çayırlarında, kaynak çevrelerinde, dere kenarlarında ve sulak çayırlarda yetişir. Çiçeklenme yükseltiye bağlı olarak yaz başından yaz ortasına kadar sürer. Tozlaşma başta arılar olmak üzere çeşitli böceklerle gerçekleşir. Tohumların çimlenmesi ve fidelerin ilk gelişimi, toprak mantarlarıyla kurulan ortak yaşama bağlıdır.

Tip alttür Kuzeydoğu Anadolu ile Kafkasya'nın dağlık bölgelerinde yayılış gösterir. Yumrulu orkideler salep üretimi amacıyla toplandığından doğal popülasyonlar bu baskıdan etkilenebilir. Aşırı otlatma ve sulak alanların bozulması da önemli tehditlerdir. Tüm orkideler gibi uluslararası ticareti CITES ile denetlenir.