Cynodon dactylon var. villosus

Cynodon dactylon var. villosus, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait köpekdişi ayrığının tüylü yapraklı bir varyetesidir. Tür, dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinde en yaygın otlardan biridir; bu varyete ise yaprak ve yaprak kınlarındaki belirgin tüylülükle tipik formdan ayrılır.

Köpekdişi ayrığı çok yıllık, alçak boylu bir ottur. Hem toprak üstünde sürünen gövdeler (stolonlar) hem de toprak altındaki rizomlarla yayılarak yoğun bir örtü oluşturur. Yaprakları dar ve kısadır, gri-yeşil renklidir. Çiçek durumu, sap ucunda parmak gibi yayılan birkaç ince başakçıktan oluşur; cins adı da Yunancada köpek dişi, tür adı ise parmak anlamına gelen kelimelerden türetilmiştir. Yaz aylarında çiçeklenir.

Bitki kurağa, sıcağa, çiğnenmeye ve tuzluluğa karşı son derece dayanıklıdır. Yol kenarlarında, tarlalarda, bahçelerde, kumullarda ve bozulmuş alanlarda kendiliğinden yetişir. Bu dayanıklılığı nedeniyle çim alanlarda ve spor sahalarında kullanılır, kıyı ve şev erozyonunu önlemede de yararlıdır. Öte yandan derin ve güçlü rizomları nedeniyle tarım alanlarında sökülmesi zor, inatçı bir yabancı ot olarak bilinir.

Hayvanlar için değerli bir mera bitkisidir. Halk hekimliğinde rizomları idrar söktürücü olarak kullanılmıştır. Polenleri, sıcak iklimlerde saman nezlesine yol açan önemli alerjenler arasındadır. Varyete düzeyindeki ayrımlar çoğunlukla tüylülük, boy ve yaprak özelliklerindeki farklılıklara dayanır ve sistematikçiler arasında her zaman kabul görmez; bu nedenle bazı kaynaklarda bu form ayrı bir varyete olarak değil, türün doğal değişkenliğinin bir parçası olarak değerlendirilir. Türkiye'de köpekdişi ayrığı hemen her bölgede yaygın olarak bulunur. Bitki, tohumla olduğu kadar kopan gövde ve rizom parçalarıyla da kolayca çoğalır.