Cymothoa oestrum (Linnaeus, 1758)

Cymothoa oestrum, eşayaklılar (Isopoda) takımının Cymothoidae familyasına ait, deniz balıklarının üzerinde yaşayan bir asalak türüdür. Linnaeus tarafından 1758 yılında tanımlanmıştır. Familyanın üyeleri balıkların derisine, solungaç boşluğuna ya da ağız içine tutunarak yaşamalarıyla bilinir ve bu nedenle halk arasında zaman zaman balık biti olarak da anılırlar.

Eşayaklılar (Isopoda), yüksek kabuklular (Malacostraca) sınıfının en kalabalık takımlarından biridir. Adlarını birbirine benzeyen yürüme bacaklarından alırlar ve derin denizlerden çöl kenarlarına kadar uzanan geniş bir yaşam alanı yelpazesine yayılmışlardır.

Erginler sert dış iskeletli, uzunca oval ve hafifçe asimetrik gövdeli canlılardır; renkleri çoğunlukla krem, sarımsı ya da açık kahverengidir. Bacaklarının ucundaki güçlü, kanca biçimli tırnaklar, konak balığa sıkıca tutunmalarını sağlar. Gözleri ve yüzme yetenekleri erginlikte büyük ölçüde geriler, çünkü hayatlarının çoğunu konak üzerinde hareketsiz biçimde geçirirler. Dişiler erkeklerden belirgin şekilde büyüktür.

Bu cinsin türleri, ilginç bir üreme biyolojisine sahiptir. Genç bireyler serbest yüzen evrede bir konak bulur; önce erkek olarak gelişir, daha sonra uygun koşullarda dişiye dönüşürler. Dişiler yumurtalarını karın altındaki kuluçka kesesinde taşır ve yavrular yüzebilen küçük bireyler olarak serbest kalır. Cymothoa oestrum özellikle istavrit ve benzeri pelajik balıkların ağız boşluğunda ya da solungaç bölgesinde bulunur ve konağın kanı ile dokularından beslenir.

Tür Atlantik Okyanusu'nun doğu kıyılarında ve Akdeniz'de bilinmektedir. Cymothoidae üyeleri genellikle konağı doğrudan öldürmez, ancak büyümesini yavaşlatabilir ve balığın ticari değerini düşürebilir. Pişirildiğinde insan sağlığı için tehlike oluşturmaz; yine de canlı bireyler tutulduğunda kancalı bacaklarıyla deriye tutunup hafif bir ısırık hissi verebilir. Balıkçılar arasında avlanan balıkların ağzında bu tür asalakların görülmesi oldukça bilinen bir durumdur.