Cryptorchestia cavimana (Heller, 1865)

Cryptorchestia cavimana, amfipodlar (Amphipoda) takımının Talitridae familyasına ait, karasal ya da yarı karasal yaşama uyum sağlamış bir kum piresi türüdür. Heller tarafından 1865 yılında tanımlanmış olup uzun süre Orchestia cavimana adıyla bilinmiştir. Talitridae familyası, kumsallarda zıplayarak hareket eden kum pireleri ve kıyı çekirgeleriyle tanınır.

Amfipodlar, yüksek kabuklular (Malacostraca) sınıfında yer alan ve dünya genelinde on bini aşkın türle temsil edilen büyük bir takımdır. Denizlerden tatlı sulara, yeraltı sularından nemli kara ortamlarına kadar çok farklı yaşam alanlarında bulunurlar ve sucul besin ağlarının temel halkalarından birini oluştururlar.

Bu türün bireyleri yandan basık, kemerli gövdeli amfipodlardır ve erginler genellikle bir ile iki santimetre arasında boylara ulaşır. Renkleri grimsi kahverengi ya da yeşilimsi tonlardadır. Erkeklerde ikinci gnatopod, yani tutucu bacak çifti oldukça büyük ve güçlü gelişmiştir; tür adındaki cavimana da bu bacağın oyuk biçimli el kısmına işaret eder. Karın kısmındaki bacaklar sayesinde güçlü sıçramalar yapabilirler.

Talitridae ailesinin çoğu üyesi deniz kıyısında yaşarken, Cryptorchestia cavimana tatlı ve acı suların kenarlarında yaşayabilmesiyle dikkat çeker. Göl, nehir ve haliç kıyılarında, taşların ve bitki kalıntılarının altında, nemli toprakta bulunur. Gece etkin olup çürüyen bitki maddeleri ve organik döküntülerle beslenir ve bu sayede kıyı habitatlarında önemli bir ayrıştırıcı rolü üstlenir.

Dişiler yumurtalarını kuluçka kesesinde taşır ve yavrular doğrudan küçük bireyler olarak çıkar. Türün kökeninin Doğu Akdeniz ve Karadeniz çevresi olduğu düşünülmekte, ancak son yüzyılda Orta ve Batı Avrupa'nın iç sularına da yayıldığı bilinmektedir. Bu nedenle bazı ülkelerde yabancı tür olarak izlenmektedir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.