Crocus reticulatus subsp. hittiticus

Crocus reticulatus subsp. hittiticus, süsengiller (Iridaceae) familyasından, Crocus cinsine bağlı bir çiğdem alttürüdür. Alttür adı Hititlere gönderme yapar ve İç Anadolu ile ilişkilendirilir. Crocus reticulatus türü Güneydoğu Avrupa'dan Anadolu ve Kafkasya'ya kadar yayılış gösterir.

Crocus cinsinin üyeleri yumrulu (korm), çok yıllık otsu bitkilerdir. Yumru, türe göre değişen lifli, ağsı ya da zarsı bir kılıfla örtülüdür ve bu kılıfın yapısı tür ayrımında önemli bir özelliktir. Yapraklar dar, şeritsi ve çoğunlukla ortasında belirgin beyaz bir çizgi taşır. Çiçek, toprak yüzeyine yakın açılan uzun bir tüp üzerinde altı tepal, üç başçık ve üç kollu ya da daha fazla dallanmış bir dişicik borusundan oluşur. Bitkinin gövdesi neredeyse toprak altında kalır; tohum kapsülü çoğu türde çiçeklenmeden sonra toprak yüzeyine doğru yükselir.

Crocus reticulatus, adını yumrusunu örten belirgin ağsı (retikulat) lifli kılıftan alır. İlkbaharda açan çiçekleri beyazımsı ya da soluk leylak renkli olup dış tepallerin dış yüzünde koyu mor çizgiler bulunur; bu çizgili görünüm türü kolayca tanınır kılar. Çiçek boğazı sarıdır. Step alanları, kayalık yamaçlar, seyrek meşe ormanları ve çayırlar türün yaşam alanlarıdır.

Çiğdemler, kış sonunda ya da sonbaharda açan çiçekleriyle arılar ve diğer erken uçan böcekler için önemli bir polen ve nektar kaynağıdır. Yumrular kemirgenler ve yaban domuzu gibi hayvanlar tarafından yenebilir. Cinsin en tanınmış kültür bitkisi, dişicik kollarından safran elde edilen Crocus sativus'tur. Türkiye, cinsin dünyadaki en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve ülkede çok sayıda endemik tür ve alttür bulunur. Doğadan yumru sökülmesi, otlatma ve habitat kaybı bazı yayılışı dar taksonlar için başlıca tehditlerdir; bu nedenle çiğdemlerin doğadan toplanmaması, yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanması önerilir.