Crocus gargaricus subsp. herbertii

Crocus gargaricus subsp. herbertii, süsengiller (Iridaceae) familyasından, Crocus cinsine bağlı bir çiğdem alttürüdür. Crocus gargaricus türü Kuzeybatı Anadolu dağlarına özgü (endemik) kabul edilir; herbertii alttürü de bu bölgenin yüksek dağlarında yayılış gösterir.

Crocus cinsinin üyeleri yumrulu (korm), çok yıllık otsu bitkilerdir. Yumru, türe göre değişen lifli, ağsı ya da zarsı bir kılıfla örtülüdür ve bu kılıfın yapısı tür ayrımında önemli bir özelliktir. Yapraklar dar, şeritsi ve çoğunlukla ortasında belirgin beyaz bir çizgi taşır. Çiçek, toprak yüzeyine yakın açılan uzun bir tüp üzerinde altı tepal, üç başçık ve üç kollu ya da daha fazla dallanmış bir dişicik borusundan oluşur. Bitkinin gövdesi neredeyse toprak altında kalır; tohum kapsülü çoğu türde çiçeklenmeden sonra toprak yüzeyine doğru yükselir.

Türün çiçekleri ilkbaharda, kar erimesinin hemen ardından açar ve parlak sarı ya da turuncumsu sarı renktedir. herbertii alttürü, yer altında sürünücü stolonlar oluşturarak yeni yumrular meydana getirmesiyle bilinir; bu sayede nemli dağ çayırlarında küçük kümeler halinde yayılır. Yüksek dağların nemli çayırları, kaynak kenarları ve kar yataklarının çevresi bu alttürün tipik yaşam alanlarıdır.

Çiğdemler, kış sonunda ya da sonbaharda açan çiçekleriyle arılar ve diğer erken uçan böcekler için önemli bir polen ve nektar kaynağıdır. Yumrular kemirgenler ve yaban domuzu gibi hayvanlar tarafından yenebilir. Cinsin en tanınmış kültür bitkisi, dişicik kollarından safran elde edilen Crocus sativus'tur. Türkiye, cinsin dünyadaki en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve ülkede çok sayıda endemik tür ve alttür bulunur. Doğadan yumru sökülmesi, otlatma ve habitat kaybı bazı yayılışı dar taksonlar için başlıca tehditlerdir; bu nedenle çiğdemlerin doğadan toplanmaması, yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanması önerilir.