Crocus gargaricus subsp. gargaricus

Crocus gargaricus subsp. gargaricus, süsengiller (Iridaceae) familyasından, Crocus cinsine bağlı bir çiğdem alttürüdür. Türün adı, antik dönemde Kaz Dağı'nın bir zirvesine verilen Gargaros adından gelir. Tür Kuzeybatı Anadolu dağlarına özgü (endemik) kabul edilir ve tipik alttür olan bu taksonun yayılışı oldukça dardır.

Crocus cinsinin üyeleri yumrulu (korm), çok yıllık otsu bitkilerdir. Yumru, türe göre değişen lifli, ağsı ya da zarsı bir kılıfla örtülüdür ve bu kılıfın yapısı tür ayrımında önemli bir özelliktir. Yapraklar dar, şeritsi ve çoğunlukla ortasında belirgin beyaz bir çizgi taşır. Çiçek, toprak yüzeyine yakın açılan uzun bir tüp üzerinde altı tepal, üç başçık ve üç kollu ya da daha fazla dallanmış bir dişicik borusundan oluşur. Bitkinin gövdesi neredeyse toprak altında kalır; tohum kapsülü çoğu türde çiçeklenmeden sonra toprak yüzeyine doğru yükselir.

Crocus gargaricus, ilkbaharda açan, parlak sarı ya da turuncumsu sarı çiçekli küçük bir çiğdemdir. Çiçekler kar erimesinin hemen ardından, dağların yüksek kesimlerindeki nemli çayırlarda, sulak yamaçlarda ve orman açıklıklarında görülür. Tipik alttür, türün diğer alttürü herbertii'den yumru ve yayılış özellikleriyle ayrılır; iki alttürün kesin ayrımı için yumru kılıfı ve çiçek ayrıntılarının incelenmesi gerekir.

Çiğdemler, kış sonunda ya da sonbaharda açan çiçekleriyle arılar ve diğer erken uçan böcekler için önemli bir polen ve nektar kaynağıdır. Yumrular kemirgenler ve yaban domuzu gibi hayvanlar tarafından yenebilir. Cinsin en tanınmış kültür bitkisi, dişicik kollarından safran elde edilen Crocus sativus'tur. Türkiye, cinsin dünyadaki en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve ülkede çok sayıda endemik tür ve alttür bulunur. Doğadan yumru sökülmesi, otlatma ve habitat kaybı bazı yayılışı dar taksonlar için başlıca tehditlerdir; bu nedenle çiğdemlerin doğadan toplanmaması, yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanması önerilir.