Ciliciosoma holtzii (Verhoeff, 1898)

Ciliciosoma holtzii, kırkayaklar (Diplopoda) sınıfının Polydesmida takımında, Paradoxosomatidae ailesine bağlı Ciliciosoma cinsinden bir türdür.

Paradoxosomatidae, Polydesmida takımının en kalabalık ailelerinden biridir ve dünya genelinde binlerce tür içerir. Bu takımın üyeleri gibi gözsüzdür ve gövdeleri genellikle 19 ya da 20 halkadan oluşur. Halkaların yanlarında paranotum adı verilen yassı çıkıntılar bulunur; bu çıkıntılar hayvana yassı sırtlı bir görünüm kazandırır. Birçok türde sırt yüzeyinde enine bir oluk ve belirgin renk desenleri görülür.

Bu kırkayaklar nemli toprakta, yaprak döküntüsü altında, taş ve çürüyen odun arasında yaşar. Ölü bitki materyali ve çürümekte olan organik maddeyle beslenerek ayrışma süreçlerine katkıda bulunurlar. Polydesmida üyelerinin pek çoğu rahatsız edildiğinde savunma bezlerinden hidrojen siyanür ve benzeri bileşikler içeren, acı badem kokulu bir salgı çıkarır. Bu salgı küçük yırtıcılara karşı etkilidir, insanlar için ise ciddi bir tehlike oluşturmaz.

Erkeklerde yedinci halkadaki ön bacak çifti gonopodlara dönüşmüştür. Türlerin ayırt edilmesinde bu gonopodların biçimi belirleyicidir; bu nedenle aile içindeki türler çoğunlukla yalnızca uzman incelemesiyle kesin olarak tanımlanabilir. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır ve yavrular deri değiştirdikçe halka ve bacak sayısını artırarak ergin hale gelir.

Kırkayaklar (Diplopoda) insanlar için zararsız hayvanlardır ve ısırmaz ya da sokmaz. Doğal ekosistemlerde ayrıştırıcı olarak önemli bir rol üstlenirler ve kuşlar, sürüngenler, küçük memeliler ile çeşitli eklembacaklılar için besin kaynağı oluştururlar. Yaşam alanlarındaki nem ve ölü organik madde varlığına bağımlı oldukları için orman ve toprak sağlığının göstergeleri arasında sayılırlar.