Chelodesmidea

Chelodesmidea, yassı sırtlı kırkayaklar takımı Polydesmida içinde yer alan alt takımlardan biridir. Grubun en kalabalık familyası Chelodesmidae olup alt takım, yapı bakımından birbirine yakın birkaç familyayı bir araya getirir. Üyeleri, takıma özgü olarak gözsüzdür ve gövde halkalarının yanlarında genellikle iyi gelişmiş, yassı paranotumlar taşır.

Bu gruptaki kırkayaklar genellikle orta ile büyük boyludur ve Polydesmida takımının iri türlerinin bir bölümü bu alt takımda yer alır. Pek çok türde gövde parlak renklidir; sarı, turuncu, kırmızı veya beyaz desenler, yırtıcılara karşı bir uyarı işlevi görür. Bu renkler, savunma bezlerinden salgılanan ve siyanür bileşikleri içeren kimyasallarla birlikte etkili bir koruma sağlar. Erkeklerdeki gonopodların yapısı, grup içindeki sınıflandırmanın temelini oluşturur.

Chelodesmidea alt takımı ağırlıklı olarak tropikal ve ılıman Güney yarım kürede, özellikle Orta ve Güney Amerika ile Afrika'da çeşitlilik gösterir. Bu bölgelerde yüzlerce tür tanımlanmıştır ve yeni türler hâlâ keşfedilmektedir. Grup, Holarktik bölgede ise zayıf biçimde temsil edilir.

Üyeleri tropikal ormanların yaprak döküntüsünde, çürüyen odunda ve toprakta yaşar; ölü bitki maddesini tüketerek ayrışmaya ve toprak verimliliğine katkıda bulunurlar. Yağışlı mevsimlerde yüzeyde etkin olarak görülebilirler.