Cephalodella forficula (Ehrenberg, 1830)

Cephalodella forficula, Rotifera şubesinin Eurotatoria sınıfı, Ploima takımı ve Notommatidae familyasına ait mikroskobik bir tatlı su canlısıdır. Tür adı Latince kulağakaçan anlamına gelen bir sözcükten türetilmiştir ve ayağın ucundaki, birbirine doğru kıvrılan maşa biçimli parmaklarına gönderme yapar.

Cephalodella cinsi, Notommatidae familyasına aittir. Bu familyanın üyeleri genellikle zırhsız (lorikasız), yumuşak gövdeli, uzunca ve çoğu zaman saydam rotiferlerdir; gövdenin arka ucunda iki parmaklı kısa bir ayak bulunur. Çoğu tür dip çamuru, su bitkileri ve yosunlar arasında yaşar; trofileri genellikle avı kavrayıp içini emmeye uygundur ve pek çoğu algler, diğer küçük canlılar ve organik parçacıklarla beslenir. Cephalodella türleri ince, yanlardan basık ve yarı sert bir kütikülle örtülü küçük rotiferlerdir; baş bölgesinde genellikle bir ya da iki küçük göz lekesi bulunur. Cins çok sayıda tür içerir ve tatlı sularda en sık rastlanan rotiferler arasındadır.

Ploima takımı, ayaklı ya da ayaksız, çoğunlukla serbest yüzen veya dip üzerinde sürünen rotiferleri kapsayan, sınıfın en kalabalık takımıdır. Bu takımın üyelerinde korona genellikle basit yapılıdır ve trofi, avı kavrayıp emmeye ya da yakalamaya uygun biçimde gelişmiştir.

Rotiferler (tekerlekli hayvanlar), çoğunlukla 0,1–1 mm boyunda, ancak mikroskopla ayrıntılı incelenebilen çok hücreli omurgasızlardır. Baş bölgelerindeki kirpikli taç (korona) çarpan kirpikleriyle dönen bir tekerlek izlenimi verir; bu yapı hem yüzmeyi hem de besinin ağza taşınmasını sağlar. Yutakta bulunan ve mastaks adı verilen kaslı çiğneme organı ile içindeki sert parçalar (trofi), türlerin tanınmasında en önemli özelliklerdendir.

Rotiferler göl, gölet, bataklık, su birikintisi ve nemli yosun gibi tatlı su ortamlarında son derece yaygındır. Pek çok türde dişiler partenogenez yoluyla, yani döllenmeden çoğalır; koşullar kötüleştiğinde eşeyli üreme ile dayanıklı yumurtalar oluşturulur. Bu yumurtalar kuraklık ve soğuğu atlatarak türün yeni ortamlara yayılmasına yardım eder. Hızlı çoğalmaları sayesinde su ekosistemlerinde besin zincirinin önemli bir halkasını oluşturur, küçük balıkların ve böcek larvalarının besinini sağlarlar; su kalitesinin izlenmesinde de gösterge canlı olarak kullanılırlar.