Centropages furcatus (Dana, 1849)

Centropages furcatus, Centropagidae ailesine bağlı, sıcak denizlerin kıyı ve şelf sularında yaşayan bir kalanoid kopepod türüdür. Tür adı “çatallı” anlamına gelir.

Kalanoid kopepodlar, deniz zooplanktonunun hem tür sayısı hem de birey sayısı bakımından en önemli grubudur. Gövdeleri belirgin biçimde iki bölüme ayrılır: geniş ve uzunca ön gövde (prosom) ile daha ince, segmentli arka gövde (urosom). Çok uzun birinci antenleri yüzerken denge ve algılama için kullanılır; erkeklerde bu antenlerden biri çoğunlukla dişiyi tutmaya yarayan eklemli bir yapıya dönüşmüştür. Yaşam döngüsü yumurtadan çıkan naupliyus larvasıyla başlar, altı naupliyus ve beş kopepodit evresinden sonra ergin bireye ulaşılır.

Centropages cinsi, kıyı ve şelf sularında yaygın, genellikle 1–2 milimetre boyunda kalanoid kopepodları kapsar. Ön gövdenin arka köşeleri çoğu türde sivri çıkıntılar taşır; erkeklerin sağ birinci anteni dişiyi tutmaya yarayan eklemli bir yapıya dönüşmüştür. Cinsin üyeleri hepçildir: hem fitoplankton hücrelerini hem de siliatlar, naupliyus larvaları gibi küçük hayvanları yerler. Dişiler yumurtalarını suya serbestçe bırakır ve bazı türler olumsuz koşullarda uzun süre canlı kalabilen dinlenme yumurtaları üretebilir.

Tür, dünyanın tropikal ve subtropikal bölgelerinde, özellikle kıyıya yakın sularda geniş bir yayılışa sahiptir. Sıcak mevsimlerde bazı bölgelerde yüksek yoğunluklara ulaşabilir ve kıyı zooplanktonunun önemli bir bileşeni olur.

Kopepodlar, fitoplanktonun ürettiği enerjiyi balıklara aktaran besin zincirinin kilit halkasıdır. Hamsi, çaça, sardalya gibi pelajik balıkların larvaları ve erginleri ile pek çok omurgasız avcı onlarla beslenir. Ayrıca dışkı paketçikleri ve günlük dikey göçleri sayesinde karbonun yüzeyden derinlere taşınmasında önemli rol oynarlar. Bu nedenle türlerin dağılımı ve bolluğu deniz ekosistemlerinin durumunu izlemek için sık kullanılan bir göstergedir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.