Camptopus lateralis

Camptopus lateralis, Coreidae (Koreideler) familyasına ait bir heteropter türüdür. Halk arasında genel olarak “yaprak koşnili böceği” veya “kenar çizgili çekirge böceği” gibi adlarla da anılabilmektedir. Familyanın karakteristik özelliği olan genişlemiş arka tibialar ve eliptik, yassı vücut yapısı, türün morfolojisinde de belirgin şekilde görülür. Bu tür, Palearktik bölgede yaygın olup tarımsal ekosistemlerde nispeten sık karşılaşılmaktadır.

Krallık: Animalia

Şube: Arthropoda

Sınıf: Insecta

Takım: Hemiptera

Alttakım: Heteroptera

Familya: Coreidae

Cins: Camptopus

Tür: Camptopus lateralis (Germar, 1817)

Morfolojik Özellikler

Camptopus lateralis orta boyutlu bir Coreidae türüdür (10–13 mm). Genel vücut rengi kahverengi tonlarındadır ancak türü ayırt eden bazı morfolojik karakterler şunlardır:

• Pronotumun yanlarında belirgin açık renk bantlar bulunur.
• Arka bacaklar, familya için tipik olan yassı ve geniş yapılı tibialar ile karakterizedir.
• Rostrum (emici ağız yapısı) üç segmentlidir ve bitki dokularını delmeye uyumludur.
• Vücut dorsoventral olarak hafif yassılaşmıştır.

Nimf evreleri erginlere göre daha açık renkli ve daha zayıf desenlidir.

Dağılım ve Habitat Tercihi

Tür, Avrupa, Batı ve Orta Asya, Kafkasya ve Anadolu bölgelerinde geniş bir dağılıma sahiptir. Daha çok:

• Tarım alanları,
• Çayırlar,
• Boş tarlalar,
• Kurak ve yarı kurak bitki toplulukları

gibi habitatlarda görülür. Özellikle baklagiller, darı türleri ve çeşitli otsu bitkiler üzerinde beslenmektedir.

Beslenme Ekolojisi

Camptopus lateralis, hem nimf hem de ergin dönemlerinde fitofag (bitki emici) bir organizmadır. Rostrumunu bitki dokularına batırarak özsuyu emer. Beslendiği bitkiler arasında:

• Fabaceae (Baklagiller),
• Poaceae,
• Asteraceae

ailesinden türler bulunur.

Tarım alanlarında genellikle ekonomik zarar seviyesi düşük kabul edilir; ancak sıcak mevsimlerde popülasyon yoğunluğu arttığında genç sürgünlerde zayıflama ve kuruma görülebilir.

Yaşam Döngüsü

Tür, tam olmayan başkalaşım (hemimetabol) gösterir. Yıllık yaşam döngüsü:

1. Yumurta dönemi – Bitkilerin alt yüzeylerine kümeler hâlinde bırakılır.
2. Nimf evreleri – 5 nimf döneminden geçer. Her dönem, ergin morfolojisine daha fazla yaklaşır.
3. Ergin dönem – Üreme ve dispersiyon açısından en aktif evredir.

Genellikle yılda 1 nesil verir ancak iklim koşulları uygun olduğunda bölgesel olarak 2 nesil gözlenebilir.

Zehirlilik Durumu

Camptopus lateralis zehirli değildir.

• İnsanlar için herhangi bir toksik etkisi yoktur.
• Isırma davranışı göstermez; yalnızca bitki özsuyu ile beslenir.
• Kimyasal savunma mekanizması sınırlıdır, bazı kötü kokulu salgılar üretebilir; ancak bunlar zehirli veya tehlikeli değildir.

Bu nedenle insanlar, evcil hayvanlar veya çiftlik hayvanları için risk oluşturmaz.

Ekolojik Önemi ve İlginç Bilgiler

• Coreidae familyası, genellikle “yaprak bacaklı böcekler” olarak bilinir; bunun nedeni arka bacakların yaprak benzeri genişlemiş yapısıdır.
• Camptopus lateralis, bitki özsuyu ile beslense de birçok ekosistemde geniş bitki seçiciliği sayesinde dengeleyici bir tür olarak görülür.
• Doğal düşmanları arasında Assassin bugs (Reduviidae) ve bazı parazitoid Hymenoptera türleri vardır.
• Bireyler, tehlike anında kötü kokulu bir kimyasal salgılayarak yırtıcılardan korunmaya çalışır.

Kaynakça

1. Aukema, B. & Rieger, C. (1995). Catalogue of the Heteroptera of the Palaearctic Region. Netherlands Entomological Society.
2. Dolling, W.R. (2006). The Hemiptera. Oxford University Press.
3. Schaefer, C.W. & Panizzi, A.R. (2000). Heteroptera of Economic Importance. CRC Press.
4. Wagner, E. (1966). Hemiptera – Heteroptera of Europe. Museum d’Histoire Naturelle.
5. Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Camptopus lateralis distribution records.
6. Fent, M. (2006). Türkiye Coreidae Faunası Üzerine Notlar. Türk Entomoloji Dergisi.