Calanus euxinus Hulsemann, 1991

Calanus euxinus, Calanidae ailesinin Calanus cinsine ait bir deniz kopepodudur. Tür, 1991 yılında Hulsemann tarafından tanımlanmıştır; adı Karadeniz'in antik adı olan Pontus Euxinus'tan gelir. Daha önce Calanus helgolandicus olarak bilinen Karadeniz populasyonları bu türe ayrılmıştır.

Karadeniz'e özgü olan bu tür, havzanın en önemli zooplankton türlerinden biridir. Ergin bireyler birkaç milimetre boyundadır ve vücutlarında belirgin yağ damlaları taşır. Belirgin bir günlük dikey göç yapar: gündüzleri oksijenin çok azaldığı derin katmanlara iner, geceleri beslenmek için yüzeye çıkar. Yağca zengin yapısı nedeniyle hamsi ve çaça gibi pelajik balıkların temel besinlerinden biridir ve Türkiye'nin Karadeniz kıyılarında yaygın olarak bulunur.

Calanidae ailesi, kalanoid kopepodların en iyi bilinen ve ekonomik açıdan en önemli gruplarından biridir. Üyeleri görece iri, uzunca gövdeli ve güçlü yüzücülerdir. Fitoplanktonu süzerek beslenir, vücutlarında yağ biriktirir ve birçoğu yılın belirli dönemlerinde derin sulara inip dinlenme evresine (diyapoz) girer. Bu yağca zengin hayvanlar balıklar için son derece besleyicidir. Kalanoid kopepodlar, birinci antenlerinin (antenüllerinin) çok uzun ve çok eklemli olmasıyla, vücudun öndeki geniş prozom ile arkadaki dar ürozom arasındaki hareketli eklemin beşinci göğüs segmentinin arkasında yer almasıyla tanınır. Antenüller hem yüzme ve süzülme sırasında denge sağlar hem de su hareketlerini algılayarak avcılardan kaçışta önemli rol oynar. Erkeklerde bir veya iki antenül, çiftleşme sırasında dişiyi tutmak için kavrayıcı yapıya dönüşmüş olabilir; beşinci bacak çifti de erkeklerde çoğu zaman asimetriktir ve tür ayrımında başlıca karakterdir.

Kopepodlar ayrı eşeylidir. Yumurtadan çıkan nauplius larvası altı nauplius evresinden, ardından beş kopepodit evresinden geçerek ergin bireye dönüşür. Tür ayrımı genellikle mikroskop altında ağız parçaları, yüzme bacakları ve özellikle beşinci bacak çiftinin yapısı incelenerek yapılır. Kalanoid kopepodlar deniz zooplanktonunun sayıca ve biyokütle bakımından en önemli bileşenleri arasındadır. Fitoplanktonu ve küçük canlıları tüketerek birincil üretimi balık larvalarına, hamsi ve sardalya gibi pelajik balıklara ve diğer planktonla beslenen hayvanlara aktarırlar; bu nedenle deniz besin ağlarında kilit bir halka oluştururlar.