Bombyx mori (Linnaeus, 1758)
Bombyx mori (Linnaeus, 1758)
Bombyx mori, yani ipek böceği, pul kanatlılar (Lepidoptera) takımının Bombycidae familyasına ait bir güve türüdür. Binlerce yıldır insan tarafından ipek elde etmek için yetiştirilen bu tür, evcilleştirilmiş az sayıdaki böcekten biridir. Yabani atasının Doğu Asya'da yaşayan Bombyx mandarina olduğu kabul edilir; uzun süren evcilleştirme sonucunda ipek böceği doğada bağımsız olarak yaşayamaz hâle gelmiştir.
Ergin güve krem beyazı renkte, tüylü ve tıknaz gövdelidir. Kanatları gövdesine göre küçüktür ve evcil bireyler uçma yeteneğini büyük ölçüde yitirmiştir. Ağız parçaları körelmiş olduğundan erginler beslenmez ve yalnızca birkaç gün yaşar. Dişi, çiftleştikten sonra birkaç yüz yumurta bırakır. Tırtıl açık gri ya da beyazımsı renkte, tüysüzdür ve vücudunun arka ucunda kısa bir boynuz taşır.
Tırtıllar neredeyse yalnızca dut yapraklarıyla beslenir. Birkaç kez deri değiştirdikten sonra tükürük bezlerinden salgıladıkları tek parça, uzun bir ipek iplikle koza örerler ve bu kozanın içinde pupa olurlar. İpek üretiminde kozalar, ergin güve çıkıp ipliği koparmadan önce sıcak su ya da buharla işlenir ve iplik çözülerek çekilir. Bu süreç ipekçilik ya da ipek böcekçiliği olarak bilinir.
İpek böceğinin anavatanı Çin'dir; ipek üretimi buradan İpek Yolu aracılığıyla Asya'nın geri kalanına, Orta Doğu'ya ve Avrupa'ya yayılmıştır. Türkiye'de ipek böcekçiliği uzun bir geçmişe sahiptir ve özellikle Bursa çevresi bu üretimin tarihsel merkezlerinden biri olmuştur. Tür, ayrıca genetik, gelişim biyolojisi ve fizyoloji alanlarında önemli bir model organizma olarak da kullanılır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.
Pul kanatlılar takımına ait güveler, tozlaşmaya katkıları, tırtıllarının bitki örtüsü üzerindeki etkisi ve kuşlar, yarasalar ile parazitoit böcekler için besin kaynağı olmalarıyla ekosistemlerde önemli bir yer tutar. Güvelerin tanınmasında kanat deseni, anten yapısı, uçuş dönemi ve tırtılların besin bitkileri birlikte değerlendirilir.
Üye Fotoğrafları
Bu tür için henüz üye fotoğrafı eklenmemiş.
Benzer Türler
Benzer tür bulunamadı.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın. Yorumları görüntüle
Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap