Biarum eximium

Biarum eximium, Araceae (yılanyastığıgiller) familyasının Biarum cinsine ait yumrulu çok yıllık bir bitkidir. Tür adı Latincede "seçkin, olağanüstü" anlamına gelir ve cinsin en çarpıcı görünümlü türlerinden biri olmasına işaret eder. Biarum cinsinin yaklaşık yirmi türü vardır ve büyük kısmı Akdeniz havzası ile Batı Asya'da yayılış gösterir. Bu bitkiler toprağa yakın büyüyen, küçük yumrulu çok yıllık otlardır. Birçok türde çiçek durumu yapraklardan önce, çoğunlukla sonbaharda ilk yağışlarla birlikte ortaya çıkar; bazı türler ise kış sonu veya ilkbaharda çiçeklenir.

Çiçek durumu, familya için tipik olan spata ve spadiksten oluşur. Spata çoğu zaman koyu mor, kahverengimsi veya yeşilimsi renklidir; spadiksin ince ve uzun apendiksi genellikle spatanın dışına uzanır. Tek eşeyli çiçekler spatanın tabanındaki tüp biçimli kısımda yer alır. Pek çok türün çiçek durumu hoş olmayan, çürük kokusu yayarak tozlaşmayı sağlayan küçük sinekleri ve böcekleri çeker. Yapraklar çiçeklenmeden sonra gelişir, kış ve ilkbahar boyunca fotosentez yapar ve yaz kuraklığı başlamadan kurur.

Cinsin türleri genellikle kayalık yamaçlarda, taşlı otlaklarda, frigana ve maki açıklıklarında ve tarla kenarlarında yetişir. Yaz kuraklığını toprak altındaki yumrularında dinlenerek geçirirler. Meyveler toprağa yakın olgunlaşır ve tohumlar çoğunlukla yakın çevreye dağılır. Araceae familyasının diğer üyeleri gibi dokuları kalsiyum oksalat kristalleri içerir; bu nedenle bitki çiğ olarak yenmemelidir ve tahriş edici kabul edilir.

Biarum eximium, kısa ve geniş, kadifemsi, koyu mor ile siyahımsı mor renkli spatasıyla dikkat çeker. Çiçek durumu toprak yüzeyine çok yakın oluşur ve genellikle kış sonu ile ilkbahar başında, yapraklarla birlikte veya yapraklardan önce görülür. Tür Güney Anadolu'nun kayalık ve taşlı yamaçlarında, çam ormanı açıklıklarında ve kireçli topraklarda yetişir. Yayılış alanının dar olması nedeniyle yaşam alanlarının bozulmasına karşı hassastır.