Axionice maculata (Dalyell, 1853)

Axionice maculata, Terebellidae ailesine ait bir deniz solucanıdır; bazı kaynaklarda Pista cinsi içinde ele alınır. Tür adı Latincede benekli anlamına gelir ve vücut üzerindeki koyu renkli lekelere işaret eder. Bu solucanlarda solungaçlar, Pista cinsinde olduğu gibi saplı ve uç kısmında yoğun biçimde dallanmış bir yapı gösterir.

Bu ailedeki solucanların en belirgin özelliği, ağzın üst kısmından çıkan ve hayvanın vücut uzunluğunu bile aşabilen, sürekli hareket eden ince tutunaç demetidir. Vücut ön ve arka olmak üzere iki bölgeye ayrılır: kalınca olan ön bölgede kıl demetleri ve kanca biçimli küçük kıllar (uncini) bulunurken, arka bölge daha ince ve yumuşaktır. Çoğu türde göğüs halkalarının üzerinde, kanın taşıdığı oksijen nedeniyle parlak kırmızı görünen dallı solungaçlar yer alır.

Ailenin üyeleri çoğunlukla tüp içinde yaşayan, yerleşik solucanlardır. Tüplerini kum taneleri, kabuk kırıntıları ve çamuru salgıladıkları mukusla birbirine yapıştırarak oluşturur; bu tüpler taşların altında, kaya yarıklarında, deniz çayırlarının köklerinde veya yumuşak zeminde bulunabilir. Beslenme biçimleri dip çökeli beslenmesi olarak adlandırılır: hayvan, tutunaçlarıyla dipteki ince organik maddeyi, bakterileri ve diyatomeleri toplar. Ayrı eşeyli olan bu solucanlarda üreme genellikle yumurta ve spermin suya bırakılmasıyla gerçekleşir; bazı türlerde yumurtalar jelatinli kütleler içinde korunur.

Tür özellikle Kuzeydoğu Atlantik kıyılarından bilinir ve Akdeniz'den de kaydedilmiştir. Gelgit bölgesinin alt kesimlerinden daha derin sulara kadar, kum ve çamurlu zeminlerde yaşar. Türkiye kıyılarındaki dip faunası çalışmalarında kaydedilen çok kıllı solucanlar arasında yer alır.

İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayan bu solucanlar, deniz tabanı topluluklarının bileşimini izleyen bilimsel çalışmalarda sıkça kaydedilir; bulundukları ortamın çökel yapısı ve organik madde düzeyi hakkında bilgi verdikleri için çevresel izleme açısından da değerlidir. Tür düzeyinde ayrım, kıl ve kancacıkların biçimi, solungaç yapısı ve vücut halkalarının sayısı gibi ancak mikroskop altında görülebilen özelliklere dayandığından çoğunlukla uzmanlık gerektirir.