Ascomorpha saltans Bartsch, 1870

Ascomorpha saltans, Gastropodidae ailesine bağlı, kese biçimli küçük bir tekerlekli hayvandır. Adındaki saltans sözcüğü sıçrayan anlamına gelir ve hayvanın suda yaptığı ani, kesik hareketlere işaret eder. Durgun tatlı suların planktonunda yaşayan geniş yayılışlı bir türdür.

Tekerlekli hayvanlar (Rotifera) şubesinin Eurotatoria sınıfına ve Ploima takımına ait bu türler, çıplak gözle zor görülen, çoğu yarım milimetreden küçük omurgasız hayvanlardır. Vücudun ön ucundaki kirpikli taç (korona), suda dönen bir tekerlek görüntüsü verir; hem yüzmeyi hem de besinin ağza taşınmasını sağlar. Yutağın içindeki mastaks adlı kaslı organ ve onun sert çene parçaları (trofi), grubun en önemli tanı karakterleridir.

Gastropodidae ailesi, adı salyangozları çağrıştırsa da tekerlekli hayvanlardan oluşan küçük bir ailedir. Üyeleri kısa, şişkin, kese ya da torba biçimli bir vücuda sahiptir; ayak çok küçülmüş ya da tamamen kaybolmuştur. Çoğu tür açık suda serbest yüzen plankton bireyleridir ve sindirim kanalında yedikleri alglerden kaynaklanan renkli içerik sık görülür.

Ascomorpha cinsinin üyeleri ayaksız, şişkin vücutlu planktonik tekerlekli hayvanlardır. Bu cinsin türleri özellikle zırhlı kamçılı algleri (dinoflagellatları) delip hücre içeriklerini emerek beslenmeleriyle bilinir. Mide bölgesi genellikle yuttukları alglerin rengine bürünür.

Tekerlekli hayvanlar tatlı su besin ağlarının temel halkalarından biridir. Bir yandan alg, bakteri ve organik parçacıkları tüketir, öte yandan balık larvaları, su pireleri ve diğer omurgasızlar için önemli bir besin kaynağı oluşturur. Uygun koşullarda dişilerin döllenmeden (partenogenezle) çoğalması sayesinde birkaç gün içinde çok yüksek yoğunluklara ulaşabilirler; koşullar bozulduğunda ise erkekler ortaya çıkar ve dayanıklı dinlenme yumurtaları üretilir. Bu yüzden zooplankton çalışmalarında ve su kalitesinin değerlendirilmesinde sıkça kullanılırlar. İnsanlara herhangi bir zararları yoktur.