İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Arum rupicola var. rupicola

Arum rupicola var. rupicola


Arum rupicola var. rupicola, Araceae (yılanyastığıgiller) familyasının Arum cinsine ait Arum rupicola türünün tipik (nominat) varyetesidir. Tür adı Latincede "kayalarda yaşayan" anlamına gelir. Bitkinin uzun saplı, ok biçimli yaprakları ve dik, uzun bir çiçek durumu vardır.

Arum cinsinin üyeleri yumrulu, çok yıllık otsu bitkilerdir. Yaprakları genellikle uzun saplı, ok veya mızrak biçimlidir ve çoğu türde sonbahar ya da kış aylarında topraktan çıkar. Çiçeklenme döneminde spadiks adı verilen etli bir başak ile onu saran, yaprak benzeri büyük bir örtü (spata) oluşur. Küçük ve gösterişsiz çiçekler spatanın tüp biçimli tabanında gizlidir; altta dişi, onların üzerinde erkek çiçekler ve kıl benzeri kısır yapılar bulunur. Cinsin tozlaşma biyolojisi dikkat çekicidir. Spadiksin çıplak üst kısmı (apendiks) ısı üretebilir ve birçok türde gübre ya da çürük kokusunu andıran bir koku yayar. Bu koku küçük sinekleri ve böcekleri çeker; böcekler spatanın tabanındaki odacığa girer, kıllar nedeniyle bir süre burada tutulur ve bu sırada taşıdıkları polenle tozlaşmayı sağlar. Tozlaşmadan sonra spata kurur ve geriye olgunlaştıkça turuncu-kırmızıya dönen parlak meyvelerden oluşan bir başak kalır.

Bu varyetenin spatası iç yüzünde mor renklidir ve bu özelliğiyle spatası yeşilimsi olan var. virescens'ten ayrılır. İlkbaharda çiçeklenir; kayalık ve taşlı yamaçlarda, çalılıklarda ve tarla kenarlarında yetişir. Arum rupicola türünün yayılış alanı Anadolu'dan Kafkasya, İran, Irak ve Doğu Akdeniz ülkelerine uzanır. Yaz kuraklığını toprak altındaki yumrusunda dinlenerek geçirir.

Cinsin yaklaşık 25–30 türü vardır ve bunların çoğu Avrupa, Akdeniz havzası, Batı Asya ve Kafkasya'da yayılış gösterir; Türkiye cinsin tür çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgeler arasındadır. Bitkinin tüm kısımları kalsiyum oksalat kristalleri içerir ve çiğ olarak yenildiğinde ağız ve boğazda şiddetli yanma, şişlik ve tahrişe yol açar. Özellikle çocukların dikkatini çeken parlak renkli meyveler bu nedenle tehlikelidir; bitki zehirli kabul edilmelidir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap