Arum dioscoridis var. syriacum

Arum dioscoridis var. syriacum, yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından Doğu Akdeniz’e özgü Arum dioscoridis türünün bir varyetesidir. Varyete adı, Suriye ve çevresini kapsayan Levant bölgesine gönderme yapar. Bu varyeteyi tipik varyeteden ayıran başlıca özellik, çiçeği saran kın yaprağındaki koyu lekelerin genellikle daha seyrek ve daha küçük olmasıdır; ancak lekelenme bireyler arasında oldukça değişkendir.

Çok yıllık, yumrulu bir otsu bitkidir. Uzun saplı, ok ya da mızrak biçimli yaprakları sonbaharda veya kış başında topraktan çıkar. İlkbaharda açan çiçek durumu, cinsin tipik yapısındadır: yeşilimsi ya da mor tonlu bir kın yaprak (spata) içinde dik, etli bir başak (spadiks) yer alır. Küçük erkek ve dişi çiçekler spadiksin alt kısmında, kın yaprağın oluşturduğu odacığın içinde bulunur; spadiksin üst kısmı ise koyu mor renklidir.

Çiçekler kötü kokuludur ve bu koku tozlaşmayı yapan sinekleri ve küçük böcekleri çeker. Böcekler odacığa girer, bir süre içeride tutulur ve polen taşıyarak ayrılır. Tozlaşmanın ardından spadiks üzerinde yaz başında turuncu-kırmızı renkli sulu meyveler olgunlaşır. Bitki taşlık yamaçlarda, çalılıklarda, zeytinliklerde ve kayalık alanlarda yetişir; yaz kuraklığını toprak altındaki yumrusuyla geçirir.

Arum dioscoridis Doğu Akdeniz’de, Anadolu’nun güneyinde, Kıbrıs’ta ve Levant ülkelerinde yayılış gösterir. Familyanın diğer üyeleri gibi bitkinin tüm kısımları kalsiyum oksalat kristalleri içerir ve çiğ yendiğinde ağız ile boğazda şiddetli yanma ve tahrişe yol açar; bu nedenle zehirli kabul edilmelidir. Gösterişli çiçeği nedeniyle zaman zaman süs bitkisi olarak da yetiştirilir.

Arum cinsi Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya’da yayılış gösteren, yaklaşık otuz kadar türü kapsayan bir gruptur ve Anadolu bu cinsin tür çeşitliliği bakımından önemli bölgelerinden biridir. Cinsin türleri, ısı üreten çiçek durumları ve böcekleri geçici olarak tutan tuzak çiçekleriyle botanik açısından ilgi çekicidir.