Armadillo officinalis (Dumeril, 1816)

Armadillo officinalis, kara eşbacaklılarından Armadillidae familyasına ait bir türdür. Boyu genellikle 1,5–2 cm'ye ulaşır; gri ya da kurşuni renkli, parlak ve kubbeli bir sırta sahiptir ve tehlike anında kusursuz bir top biçiminde kıvrılır. Türün ilginç bir özelliği, rahatsız edildiğinde vücut parçalarını sürterek hafif bir ses (stridülasyon) çıkarabilmesidir. Adı, eski dönemlerde kurutulup ilaç olarak kullanılmasından gelir.

Akdeniz havzasının kuru ve sıcak kıyı bölgelerinde, makilik ve taşlık alanlarda, kumullarda ve taş duvar aralarında yaşar. Diğer birçok tespih böceğine göre kuraklığa daha dayanıklıdır; yaz aylarında derin çatlaklarda saklanır ve nemli gecelerde etkinleşir. Ölü bitki maddesi ve organik artıklarla beslenir.

Armadillo cinsi, Armadillidae familyasının adını verdiği cinstir. Bu familyanın üyeleri de top biçiminde kıvrılabilir; ancak Armadillidiidae'den farklı olarak kuyruk bölümü (telson) ile son karın segmentleri ve uropodların yapısı farklıdır ve kıvrıldıklarında vücut kenarları sıkıca kapanan düzgün bir küre oluşturur. Familya özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde çok zengindir; Armadillo cinsi ise Akdeniz havzasında temsil edilir.

Karada yaşayan eşbacaklılar (Oniscidea) halk arasında tespih böceği ya da kızkurusu olarak bilinir. Solunumlarını karın bacaklarındaki solungaçlara benzer yapılarla ve birçok türde bulunan, hava borucuklarına benzeyen yalancı trakelerle yaparlar; bu nedenle nemli ortamlara bağımlıdırlar ve gündüzleri genellikle taş, kütük, yaprak döküntüsü ya da toprak çatlakları altında saklanıp geceleri etkin olurlar. Ölü bitki maddesi, çürümekte olan yapraklar, mantar hifleri ve organik artıklarla beslenerek ayrışma sürecine ve toprağın verimliliğine önemli katkı sağlarlar. İnsanlar için zararsızdırlar; nadiren seralarda fidelere zarar verdikleri görülür.