Amphibalanus improvisus (Darwin, 1854)

Amphibalanus improvisus (Darwin, 1854), Sessilia takımının Balanidae familyasına ait bir balanustur. Beyazımsı, düz kenarlı ve koni biçimli küçük bir kabuğu vardır; kabuk genellikle bir iki santimetreyi aşmaz. Çok düşük tuzluluklara dayanabilen, acı ve hatta neredeyse tatlı sularda yaşayabilen az sayıdaki balanus türünden biridir.

Kaya midyeleri olarak da anılan balanuslar, yetişkin hâlde bir yüzeye kalıcı olarak tutunan kabuklulardır. Vücutları kireçli plakalardan oluşan koni biçiminde bir kabuğun içinde yer alır; kabuğun tepesindeki açıklık hareketli kapak plakalarıyla kapatılır. Su altında bu kapaklar açılır ve tüy benzeri bacaklar (cirri) ritmik biçimde dışarı uzatılarak sudaki plankton ve organik parçacıklar süzülür.

Balanusların çoğu erdişidir, ancak çoğunlukla çapraz döllenme görülür. Yumurtalardan çıkan nauplius larvaları planktonda serbest yaşar, ardından yüzey arayan siprid evresine geçer. Siprid larvası uygun bir yüzey bulduğunda başından tutunur ve başkalaşım geçirerek yetişkin bireye dönüşür. Gemi gövdelerine, iskelelere, borulara ve su ürünleri yetiştiriciliği donanımlarına yerleşerek ekonomik açıdan önemli bir biyolojik kirlenme (fouling) sorunu yaratırlar; gemi trafiği ise pek çok türün dünya genelinde yayılmasına yol açmıştır. Gemilerde oluşan bu tutunma toplulukları sürtünmeyi artırarak yakıt tüketimini yükseltir; bu nedenle gemi gövdelerinde özel boyalar kullanılır. Öte yandan balanuslar, kıyı ekosistemlerinde balıklar, salyangozlar ve deniz yıldızları için besin kaynağıdır ve başka küçük canlılara barınak sağlar.

Kuzey Atlantik kökenli olduğu düşünülen tür, gemiler aracılığıyla dünyanın pek çok bölgesine, bu arada Baltık Denizi’ne, Akdeniz’e ve Karadeniz’e yayılmıştır; günümüzde dünyanın en yaygın istilacı deniz canlılarından biri sayılır. Haliçlerde, lagünlerde ve limanlarda gemi gövdelerinde, borularda ve midyelerin üzerinde yoğun kolonilere rastlanır. İnsanlar için tehlikeli değildir, ancak oluşturduğu tutunma topluluklarının ekonomik maliyeti yüksektir.