Amidorus obscurus (Fabricius, 1792)

Amidorus obscurus, gübre böceklerinin Amidorus cinsine ait, 1792 yılında Fabricius tarafından tanımlanmış bir böcek türüdür. Tür adı Latincede karanlık, koyu anlamına gelir ve böceğin koyu rengine işaret eder. Gübre böcekleri olarak bilinen bu grup, bazı sistemlerde bokböceği ailesinin (Scarabaeidae) Aphodiinae alt ailesi, bazılarında ise ayrı bir aile (Aphodiidae) olarak ele alınır.

Avrupa'da özellikle dağlık bölgelerin meralarında, sığır ve koyun dışkısında bulunan bir tür olarak bilinir. Amidorus cinsinin üyeleri genellikle siyah ya da çok koyu kahverengi renklidir. Bu böceklerin gövdesi kısa, dışbükey ve sağlam yapılıdır; renk çoğu türde siyah ya da koyu kahverengidir, bazılarında ise kanat örtüleri kırmızımsı veya sarımsı olabilir. Antenlerin ucundaki üç halkalı yapraksı topuz, koku alarak taze gübreyi bulmalarına yardım eder. Türler arasındaki farklar çoğunlukla küçüktür; ayrım için göğüs plakasının noktalanması, kanat örtüsü çizgileri ve bacak dikenleri gibi ince ayrıntılara bakılır.

Erginler ve larvalar genellikle otçul memelilerin, özellikle sığır, koyun, keçi ve atın dışkısıyla beslenir. Gerçek bokböceklerinin aksine bu türler gübreyi top hâline getirip yuvarlamaz; yumurtalarını çoğunlukla doğrudan gübre yığınının içine ya da hemen altındaki toprağa bırakırlar. Larvalar gübrenin içinde gelişir ve bir süre sonra pupa evresine geçer. Pek çok türde yılda tek döl görülür; erginler belirli mevsimlerde, çoğu zaman ilkbahar veya sonbaharda yoğun olarak ortaya çıkar.

Dışkının hızla ayrışmasını sağlayan bu böcekler, meralarda otların gübre altında boğulmasını önler, besin döngüsüne katkı yapar ve sineklerin üreme ortamlarını azaltır. Ayrıca kuşlar, kirpiler ve başka böcek yiyen hayvanlar için besin kaynağıdır. İnsanlara herhangi bir zararı yoktur; tersine hayvancılık yapılan alanlarda yararlı canlılar arasında sayılırlar. Türkiye'nin dağlık bölgelerindeki yaylalar ve ova meraları, hayvan otlatmasının sürdüğü yerlerde bu gruptaki böceklere bol besin ve üreme ortamı sağlar.