Alopecurus utriculatus

Alopecurus utriculatus, tek yıllık bir tilkikuyruğu türüdür. Tür adı, Latincede küçük kese ya da tulum anlamına gelen sözcükten türemiştir ve en üstteki yaprağın kınının belirgin biçimde şişkin, kese gibi olmasına gönderme yapar. Çiçek durumu bu şişkin kının içinden ya da hemen üzerinden çıkan, kısa, yumurtamsı ile kısa silindirik arasında değişen yoğun bir salkımdır. Bitki genellikle alçak boylu, ince saplı ve narin görünüşlüdür.

Alopecurus (tilkikuyruğu) cinsi, Kuzey Yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren, yaklaşık kırk kadar tür içeren bir buğdaygil cinsidir. Cinsin en belirgin özelliği, çiçek durumunun yoğun, silindirik ya da yumurtamsı, tilki kuyruğunu andıran başak benzeri bir salkım olmasıdır. Başakçıklar tek çiçeklidir ve yanlardan basıktır; iki kavuz çoğunlukla tabanda birbirine kaynaşmıştır, çiçek pulu ise sırtından çıkan bir kılçık taşır. Bu özellikler cinsi, görünüşçe benzeyen Phleum (itkuyruğu) türlerinden ayırmaya yarar.

Tür, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösterir; ilkbaharda nemli olan, yazın kuruyan çayırlarda, açık otlu alanlarda, tarla kenarlarında ve mevsimsel sulak yerlerde yetişir. Tek yıllık yaşam döngüsü sayesinde kış ve ilkbahar yağışlarından yararlanarak kısa sürede çiçeklenir, tohum bağlar ve yaz kuraklığını tohum hâlinde geçirir. Çiçeklenme genellikle ilkbaharda gerçekleşir; tozlaşma rüzgârla olur.

Cinsin üyeleri çoğunlukla nemli çayırlar, dere kenarları, sulak çukurlar, tarla kenarları ve dağ meraları gibi ortamlarda yetişir. Hem tek yıllık hem çok yıllık türleri bulunur; tek yıllık türler genellikle ilkbaharda hızla gelişip tohum bağlar ve yaz kuraklığı başlamadan yaşam döngüsünü tamamlar. Çok yıllık türler ise kümeler ya da toprak altı gövdelerle yayılarak sık örtüler oluşturabilir. Tilkikuyruğu türleri otlatma açısından değerli olabilir; bazıları ise tarım alanlarında yabancı ot olarak bilinir. Türkiye, Akdeniz ve İran-Turan floralarının kesiştiği konumu nedeniyle cinsin pek çok türünü barındırır; türlerin ayırt edilmesinde kavuzların biçimi ve tüylülüğü, kılçığın uzunluğu ve yaprak kınının şişkin olup olmaması önemlidir.