Aegilops speltoides var. speltoides

Aegilops speltoides var. speltoides, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait Aegilops speltoides türünün tip varyetesidir. Ana tür, kültür buğdayının yakın yabani akrabalarından biridir ve makarnalık ile ekmeklik buğdayın B genomunun kaynağına en yakın tür olarak kabul edilir. Anadolu ve Bereketli Hilal bölgesinde yayılış gösterir.

Tür içinde başakların olgunlaştığında dağılma biçimine ve kılçık yapısına göre farklı varyeteler ayırt edilir. Tip varyetede başak olgunlaştığında bütün halinde ya da büyük parçalar halinde dökülme eğilimindedir ve başakçıkların büyük bölümü kılçıksızdır; yalnızca uçtaki başakçıklar kılçık taşıyabilir. Bitki ince gövdeli, tek yıllık bir ottur ve küçük öbekler oluşturur.

Aegilops cinsi, buğdaygiller (Poaceae) familyasında yer alan, yaklaşık yirmi kadar türü bulunan tek yıllık otsu bitkilerden oluşur. Bu cinsin üyeleri Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya'da yayılış gösterir; türlerin büyük bölümü Anadolu ve Bereketli Hilal çevresinde bulunur. Başaklar genellikle dar, silindirik ya da hafifçe şişkin olup kılçıklı başakçıklardan oluşur ve olgunlaştığında çoğunlukla eklem yerlerinden parçalanarak tohumların yayılmasını sağlar.

Bu cinsin türleri buğday cinsi Triticum ile çok yakın akrabadır ve doğada zaman zaman onunla melezleşebilir. Bu türler kuru çayırlarda, step alanlarında, tarla kenarlarında, yol kıyılarında ve bozulmuş alanlarda yetişir; sonbahar ya da kış başında çimlenip ilkbaharda başaklanır ve yaz başında tohumlarını döker. Ekili tarlalarda zaman zaman yabancı ot olarak görülebilirler. Yabani akrabaları oldukları buğdaya kuraklık, tuzluluk ve hastalıklara dayanıklılık gibi özellikler kazandırabilecek genler taşıdıkları için gen bankalarında korunur ve ıslah çalışmalarında yoğun biçimde kullanılırlar. Türkiye, bu genetik çeşitliliğin en önemli merkezlerinden biridir.