Acorus calamus

Acorus calamus, eğir ya da azakeri gibi adlarla bilinen, Acoraceae familyasına ait çok yıllık, otsu bir bataklık bitkisidir. Eskiden yılanyastığıgiller (Araceae) içinde sınıflandırılan Acorus cinsi, günümüzde tek cinsli ayrı bir familya ve takım (Acorales) olarak kabul edilir ve tek çenekliler arasında en erken ayrılan soylardan biri sayılır. Tür Asya kökenlidir; Avrupa ve Kuzey Amerika'ya da yayılmış ve buralarda doğallaşmıştır.

Bitki, çamurun içinde yatay uzanan, kalın, dallanan ve hoş kokulu bir rizom taşır. Yaprakları kılıç biçimli, dik, parlak yeşil, belirgin bir orta damarlı ve bir metreyi aşabilen boydadır; ezildiğinde baharatlı, aromatik bir koku yayar. Çiçek durumu, yaprağa benzeyen bir sapın yanından eğik olarak çıkan, sarımsı yeşil, silindir biçimli bir spadikstir ve üzerinde çok sayıda küçük çiçek sık biçimde dizilir. Yaz başında çiçeklenir.

Göl ve gölet kıyıları, bataklıklar, sazlıklar ve yavaş akan su kenarları gibi sığ ve çamurlu ortamlarda yaşar. Rizomları sayesinde vejetatif olarak kolayca yayılarak yoğun topluluklar oluşturur. Avrupa'daki populasyonların çoğu kısır olup tohum bağlamaz ve yalnızca rizomla çoğalır.

Rizomu yüzyıllardır geleneksel tıpta, parfümeride ve içki yapımında aromatik madde olarak kullanılmıştır. Ancak bazı formlarında bulunan beta-asaron maddesi toksik ve kanserojen etkili olabileceği için birçok ülkede gıda ve ilaç olarak kullanımı kısıtlanmıştır. Bu nedenle bitkinin bilinçsizce tüketilmesinden kaçınılmalıdır.