Acanthocardia echinata (Linnaeus, 1758)

Acanthocardia echinata, Cardiidae familyasına ait, dikenli kabuğuyla tanınan bir deniz ikiçenetlisidir. Cardiidae, kalp biçimli ve şişkin kabuklu türleri kapsayan, halk arasında kum midyeleri olarak da anılan geniş bir familyadır. Türün adındaki echinata sözcüğü kirpi gibi dikenli anlamına gelir ve kabuğun belirgin süslemesine işaret eder.

Kabuk orta ile iri boy arasında, şişkin ve yuvarlağımsıdır; boyu genellikle birkaç santimetreyi bulur. Yüzeyde belirgin ışınsal kaburgalar bulunur ve her kaburganın ortasında sıralanan sivri, kıvrık dikenler kabuğa pürüzlü bir görünüm verir. Rengi açık kahverengi, sarımsı, krem ya da pembemsi tonlarda olabilir. Kapakların iç kenarı kaburgalara karşılık gelen tırtıklarla çevrilidir.

Tür, kumlu, çamurlu ve çakıllı zeminlerin içine gömülerek yaşar. Cardiidae üyelerinin karakteristik özelliği olan güçlü, dirsek biçimli ayağıyla hızla kazı yapar ve tehlike anında, örneğin bir deniz yıldızı yaklaştığında, bu ayağı iterek sıçrar ve uzaklaşır. Kısa sifonlarıyla suyu süzer, plankton ve organik parçacıklarla beslenir. Eşeyler ayrıdır, döllenme suda gerçekleşir ve planktonik larvalar bir süre suda kaldıktan sonra dibe yerleşir.

Acanthocardia echinata, Kuzeydoğu Atlantik'in Norveç kıyılarından Akdeniz'e kadar geniş bir alanda yayılış gösterir ve sığ sulardan kıta sahanlığının daha derin kesimlerine kadar bulunur. Bazı bölgelerde yenebilen kabuklular arasında yer alır ve dip trolleriyle yakalanabilir. İnsanlar için bir tehlikesi yoktur; ancak süzücü ikiçenetlilerin kirli sulardan toplanıp tüketilmesi sağlık riski taşıyabilir.

Cardiidae familyası dünya denizlerinde iki yüzü aşkın türle temsil edilir ve sığ kıyılardan derin sulara kadar yayılır. Familyanın bazı üyeleri birçok ülkede besin olarak toplanır ve ticari öneme sahiptir. Kum midyeleri, sedimanı karıştırıp suyu süzerek dip ekosistemlerinde besin döngüsüne katkıda bulunur.