Yapışkan Balık (Garra variabilis )

Garra variabilis, sazangiller (Cyprinidae) familyasının Garra cinsine ait küçük bir tatlı su balığıdır. Cins üyeleri, ağız bölgesinin alt kısmında bulunan ve kaygan taşlara tutunmalarını sağlayan emici bir disk yapısıyla tanınır; bu nedenle halk arasında yapışkan balık ya da taş yalayan balık gibi adlarla anılırlar. Türün bilimsel adındaki variabilis sözcüğü, renk ve vücut özelliklerinin bireyler ve topluluklar arasında değişkenlik göstermesine işaret eder. Sazangiller ve yakın akraba familyalar, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı gruplarından birini oluşturur; bu balıkların çenelerinde diş bulunmaz, besinlerini yutaktaki kemiksi dişlerle öğütürler ve Weber aygıtı sayesinde sesleri iyi algılarlar. Yaşadıkları sulardaki besin ağlarında hem tüketici hem de daha büyük hayvanlar için av olarak önemli bir yer tutarlar.

Bu cinsin üyeleri genellikle uzunca, silindir biçimli bir vücuda, aşağıda yer alan bir ağza ve bir ya da iki çift kısa bıyığa sahiptir. Sırt rengi çoğunlukla kahverengimsi ya da zeytin yeşilimsi, karın tarafı ise daha açık tonlardadır. Vücut üzerinde koyu lekeler veya yanlarda belirsiz bir bant bulunabilir. Boyları genellikle birkaç santimetre ile 15 santimetre arasında değişir.

Garra türleri akarsuların taşlı ve çakıllı bölümlerinde, akıntının görece hızlı olduğu yerlerde yaşar. Taşların yüzeyini kaplayan alg tabakasını, bu tabakadaki küçük omurgasızları ve organik maddeleri ağızlarıyla kazıyarak beslenirler. Bu beslenme biçimiyle akarsu tabanındaki alg örtüsünün düzenlenmesinde rol oynarlar. Üreme genellikle ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir; yumurtalar çakıllı zemine bırakılır.

Garra variabilis, Orta Doğu'da Dicle ve Fırat havzası ile çevresindeki akarsu sistemlerinde yayılış gösteren bir türdür. Bu bölgedeki tatlı su balıkları baraj yapımı, su çekimi, kirlilik ve kuraklık gibi etkenler nedeniyle baskı altındadır; akarsu habitatlarının korunması bu türlerin geleceği açısından büyük önem taşır. İnsan için herhangi bir tehlike oluşturmaz.