Yağlıca(Gobio microlepidotus)

Gobio microlepidotus, sazangiller (Cyprinidae, güncel sınıflandırmalarda Gobionidae) familyasının Gobio cinsine ait küçük bir tatlı su balığıdır. Kayabalıkları olarak bilinen bu cinsin üyeleri, dip yaşamına uyum sağlamış, bıyıklı ve lekeli küçük balıklardır. Bilimsel adındaki microlepidotus sözcüğü "küçük pullu" anlamına gelir ve türün görece küçük pullarına işaret eder. Sazangiller ve yakın akraba familyalar, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı gruplarından birini oluşturur; bu balıkların çenelerinde diş bulunmaz, besinlerini yutaktaki kemiksi dişlerle öğütürler ve Weber aygıtı sayesinde sesleri iyi algılarlar. Yaşadıkları sulardaki besin ağlarında hem tüketici hem de daha büyük hayvanlar için av olarak önemli bir yer tutarlar.

Bu cinsin üyeleri genellikle uzunca, karın tarafı yassıca bir vücuda sahiptir. Ağız aşağıda yer alır ve ağız köşelerinde birer bıyık bulunur. Sırt kahverengimsi ya da zeytin yeşilimsi, yanlar daha açık renklidir; yan çizgi boyunca sıralanmış koyu lekeler karakteristiktir. Yüzgeçlerde küçük benekler görülebilir. Boyları çoğunlukla 10–15 santimetreyi geçmez.

Kayabalıkları temiz, oksijence zengin, kumlu ve çakıllı tabanlı akarsularda yaşar. Dipte gruplar halinde dolaşarak böcek larvaları, küçük kabuklular ve solucanlar gibi omurgasızlarla beslenirler. Üreme genellikle ilkbahar ve yaz başında olur; yapışkan yumurtalar sığ sularda taşların ve bitkilerin üzerine bırakılır. Su kalitesine duyarlı oldukları için akarsu sağlığının iyi birer göstergesi sayılırlar.

Gobio microlepidotus, Anadolu'dan tanımlanmış bir kayabalığı türüdür ve Türkiye'nin kuzeybatı akarsularıyla ilişkilendirilir. Anadolu'daki Gobio topluluklarının sistematiği uzun süre tartışmalı olmuş, bir kısmı yakın zamanda ayrı türler olarak ele alınmıştır. Dar yayılışlı tatlı su balıkları baraj yapımı, su çekimi, kum-çakıl alımı ve kirlilik nedeniyle baskı altındadır; akarsuların doğal yapısının korunması bu türler için hayati önem taşır. İnsan için tehlikeli değildir.