Yağbalığı (Phoxinellus anatolicus)

Pseudophoxinus anatolicus (eski adıyla Phoxinellus anatolicus), sazangiller (Cyprinidae, güncel sınıflandırmalarda Leuciscidae) familyasına ait küçük bir tatlı su balığıdır. Anadolu'ya özgü (endemik) küçük sazangillerden biridir. Bu gruptaki türler daha önce Phoxinellus cinsinde sınıflandırılmış, sonradan Anadolu ve Orta Doğu türleri Pseudophoxinus cinsine aktarılmıştır. Sazangiller ve yakın akraba familyalar, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı gruplarından birini oluşturur; bu balıkların çenelerinde diş bulunmaz, besinlerini yutaktaki kemiksi dişlerle öğütürler ve Weber aygıtı sayesinde sesleri iyi algılarlar. Yaşadıkları sulardaki besin ağlarında hem tüketici hem de daha büyük hayvanlar için av olarak önemli bir yer tutarlar.

Pseudophoxinus cinsinin üyeleri küçük boylu, ince ve uzunca vücutlu balıklardır; boyları genellikle 10 santimetrenin altında kalır. Pulları küçüktür ve bazı türlerde yan çizgi tam değildir. Sırt tarafı zeytin yeşilimsi ya da kahverengimsi, yanlar gümüşi renklidir; yanlarda koyu bir bant ya da lekeler görülebilir.

Bu küçük balıklar kaynaklarda, küçük derelerde, göl kıyılarında ve bataklık alanlarda yaşar. Suyun orta ve üst katmanlarında küçük sürüler halinde dolaşarak su böcekleri, larvaları, küçük kabuklular ve alglerle beslenirler. Üreme genellikle ilkbahar ve yaz başında gerçekleşir. Kendileri de yırtıcı balıklar ve su kuşları için önemli bir besindir.

Tür, İç ve Güneybatı Anadolu'daki göller bölgesi havzalarıyla ilişkilendirilir. Bu kapalı havzalar çok sayıda endemik balık türüne ev sahipliği yapar, ancak yoğun tarımsal su kullanımı ve kuraklık nedeniyle göller, kaynaklar ve dereler hızla küçülmekte ya da kurumaktadır. Su çekimi, kirlilik ve yabancı balık türlerinin sulara bırakılması bu tür gibi dar yayılışlı balıklar için başlıca tehditlerdir; pek çok Pseudophoxinus türü koruma açısından öncelikli kabul edilir. İnsan için tehlikeli değildir.