Vigtorniella zaikai (Kisseleva, 1992)

Vigtorniella zaikai, kıllı solucanlar (Polychaeta) sınıfının Phyllodocida takımına ve Chrysopetalidae ailesine bağlı bir deniz solucanı türüdür. 1992 yılında Karadeniz’den tanımlanmıştır. Tür, Karadeniz’in oksijence fakir derin sularının sınırına yakın bölgelerde yaşayabilmesiyle bilinir; bu özellik onu bilimsel açıdan ilginç kılar.

Chrysopetalidae ailesinin üyeleri küçük, çoğunlukla birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında boy yapan halkalı solucanlardır. Bu ailenin en belirgin özelliği, sırt tarafında parapodyumlardan çıkan, yassı ve yelpaze ya da kürek biçiminde dizilmiş özel kıllardır (paleae). Bu kıllar çoğu zaman altın sarısı veya bakır renginde parıltılı bir görünüm verir ve solucanın sırtını kiremit gibi örterek onu korur. Baş kısmında küçük antenler, palpuslar ve gözler bulunur; yutak dışarı çıkarılabilir ve stiletlerle donatılmıştır.

Karadeniz’de belirli bir derinliğin altında su, oksijensizdir ve hidrojen sülfür içerir; bu nedenle çok hücreli canlıların yaşayabildiği alan sınırlıdır. Vigtorniella zaikai, oksijenli ve oksijensiz katmanlar arasındaki geçiş bölgesinde, düşük oksijen koşullarına dayanabilen az sayıdaki çok hücreli hayvandan biri olarak kaydedilmiştir. Bu tür ortamlarda bakteri örtüleri ve organik maddece zengin çökeller önemli bir besin kaynağı oluşturur. Vigtorniella cinsinin bazı akrabaları ise okyanuslarda balina leşleri gibi özel organik zenginleşme alanlarından bildirilmiştir.

Chrysopetalidae, Phyllodocida takımı içinde yer alan ve dünya denizlerinde birkaç düzine cins ile yüz civarında türle temsil edilen bir ailedir. Kıllı solucanlar (Polychaeta) deniz dibi topluluklarının en kalabalık gruplarından biridir; çökelleri karıştırarak, organik maddeyi ayrıştırarak ve balıklarla kabuklulara besin olarak deniz ekosistemlerinde önemli bir rol üstlenirler. Bu nedenle dip faunası araştırmalarında ve çevresel izleme çalışmalarında sıkça kullanılırlar.