Trigonella procumbens

Trigonella procumbens, baklagiller (Fabaceae) familyasının Trigonella cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Bu cins, çemen otu (Trigonella foenum-graecum) gibi tanınmış türleri içerir. Bazı güncel sınıflandırmalarda bu türe yakın gruplar Melilotus ya da Medicago gibi akraba cinslere aktarılmıştır.

Tür adı olan procumbens, yere yatık anlamına gelir ve gövdelerin yerde yayılan büyüme biçimine işaret eder. Cinsin üyeleri gibi yaprakları üç yaprakçıktan oluşur ve yonca ile üçgüllere benzer bir görünüm sunar. Çiçekler küçük, kelebek biçimli ve genellikle sarı ya da açık renklidir; yaprak koltuklarında ya da kısa salkımlar hâlinde toplanır. Meyveleri baklagillere özgü bakla biçimindedir; bu meyveler Trigonella türlerinde çoğunlukla düz ya da hafif kıvrık, uzunca yapıdadır.

Bu cinsin üyeleri genellikle kuru çayırlarda, tarla kenarlarında, taşlık ve kumlu topraklarda, açık otlaklarda yetişir. Çiçeklenme ilkbahar ve yaz başında görülür. Tek yıllık türler kış ve ilkbahar yağmurlarıyla gelişip yaz kuraklığı başlamadan tohum bağlar. Köklerinde ortak yaşayan rizobiyum bakterileri sayesinde atmosferdeki azotu bağlayabilirler.

Trigonella cinsi Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya ile Afrika'nın kurak bölgelerinde zengin bir çeşitlilik gösterir. Türkiye de bu cinsin pek çok türüne ev sahipliği yapar. Cinsin birçok üyesi kendine özgü kokusuyla bilinir; çemen gibi bazı türler baharat, sebze ve hayvan yemi olarak kullanılır. Yabani türler doğal meraların önemli bileşenleridir. Baklagillerin kelebek biçimli çiçekleri, bayrak adı verilen üst taç yaprak, iki yan kanat ve birleşik iki alt taç yapraktan oluşan kayık bölümünden meydana gelir. Bu yapı özellikle arılar tarafından tozlanmaya uyum sağlamıştır; arı kayığa konduğunda erkek ve dişi organlar açığa çıkar ve polen böceğin vücuduna bulaşır.