Trifolium michelianum var. balansae

Trifolium michelianum var. balansae, baklagiller (Fabaceae) familyasının üçgül cinsi Trifolium içinde yer alan tek yıllık bir varyetedir. Bazı kaynaklarda ayrı bir tür olarak Trifolium balansae adıyla da anılır. Tarımda balansa üçgülü olarak bilinen ve yem bitkisi olarak yetiştirilen formlar bu gruba dahildir.

Bitki genellikle tüysüz, içi boş ve dallanmış gövdelere sahiptir; uygun koşullarda oldukça gür gelişebilir. Yaprakları üç yaprakçıklıdır; yaprakçıklar yumurtamsı ya da ters yumurtamsıdır ve kenarları ince dişlidir. Çiçekler uzun saplı, gevşek ve küremsi başlar hâlinde toplanır. Çiçekler beyaz ya da pembe renklidir ve olgunlaştıkça aşağı doğru sarkar. Tohumları çok küçüktür.

Bu varyete nemli çayırlarda, kışın su basan düzlüklerde, dere kenarlarında ve ıslak otlaklarda yetişir. Su baskınına karşı dayanıklılığı, onu nemli alanlarda değerli bir mera bitkisi yapar. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz başında olur. Çiçekleri bal arıları için önemli bir nektar kaynağıdır. Köklerindeki rizobiyum bakterileri sayesinde havadaki azotu bağlayarak toprağı zenginleştirir.

Doğal yayılışı Doğu Akdeniz ve Batı Asya'yı kapsar; Türkiye bu yayılış alanı içinde yer alır. Türkiye kökenli materyallerden geliştirilen balansa üçgülü çeşitleri, başta Avustralya olmak üzere farklı ülkelerde mera ve yem bitkisi olarak kullanılmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin üçgül gen kaynakları bakımından önemini gösteren örneklerden biridir. Üçgüllerin yaprakları geceleri ya da olumsuz hava koşullarında katlanarak uyku hareketi denilen bir davranış gösterir. Cinsin bazı türleri dört yaprakçıklı bireyler de oluşturabilir; ancak bu durum oldukça nadirdir ve halk arasında şans getirdiğine inanılır. Üçgül çiçek başları aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşur ve her biri ayrı ayrı tozlanır. Cinsin türlerini birbirinden ayırmada kaliks dişlerinin biçimi, tüylülük durumu, kulakçıkların yapısı ve çiçek başlarının sapı önemli tanı özellikleridir.