Trifolium globosum

Trifolium globosum, baklagiller (Fabaceae) familyasının üçgül cinsi Trifolium içinde yer alan tek yıllık otsu bir türdür. Doğu Akdeniz ve Batı Asya'ya özgü üçgüller arasında yer alır ve meyve döneminde oluşan yuvarlak, yünlü başlarıyla dikkat çeker.

Bitki genellikle alçak boylu olup gövdeleri yerde yayılır ya da yükselicidir ve tüylüdür. Yaprakları üç yaprakçıklıdır; yaprakçıklar ters yumurtamsıdır. Çiçek başlarında yalnızca birkaç dış çiçek verimlidir; bunlar pembemsi ya da beyazımsı renklidir. Başın ortasındaki kısır çiçekler küçülmüş, uzun tüylü kaliks dişlerine dönüşmüştür. Meyve döneminde bu kısır çiçekler büyüyerek verimli çiçekleri sarar ve başa küre biçimli, yumuşak tüylü bir görünüm kazandırır; tür adı olan globosum, yani küresel, buradan gelir.

Tür kuru çayırlarda, taşlık yamaçlarda, çalılık açıklıklarında ve açık otlak alanlarda yetişir. Çiçeklenme ilkbaharda gerçekleşir. Tüylü küre biçimli meyve başları rüzgârla ya da hayvanların tüylerine takılarak taşınabilir ve bu yolla tohumların yayılmasına katkıda bulunur. Köklerindeki azot bağlayıcı bakteriler sayesinde fakir topraklarda da gelişebilir.

Türün yayılışı Doğu Akdeniz ülkeleri ile Batı Asya'yı kapsar ve Türkiye bu yayılış alanı içindedir. Üçgül cinsi dünya genelinde yaklaşık 250 türle temsil edilir ve Türkiye bu cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerindendir. Tek yıllık üçgüller doğal meraların bitki örtüsünde önemli yer tutar ve arılar gibi tozlayıcılar için besin kaynağı oluşturur. Baklagiller familyası, kelebek biçimli çiçekleri ve bakla meyveleriyle tanınan, dünyanın en büyük bitki familyalarından biridir. Üçgüllerin türlerini ayırt etmek çoğu zaman büyüteçle kaliks ve meyve yapısının incelenmesini gerektirir; bu nedenle küçük tek yıllık türler arazide kolayca karıştırılabilir.