Teline monspessulana

Teline monspessulana, baklagiller familyasına (Fabaceae) ait, sarı çiçekli, her dem yeşil bir çalıdır. Birçok kaynakta Genista monspessulana adıyla Genista cinsine dahil edilir. Tür adı, Fransa'daki Montpellier kentinden gelir ve İngilizcede Montpellier süpürgesi olarak bilinir.

Bitki genellikle 1–3 m boylanabilen, dik ve sık dallı bir çalıdır. Dikeni yoktur. Yaprakları üçlü yaprakçıklıdır; yaprakçıkların alt yüzü ve genç sürgünler gümüşi, ipeksi tüylerle kaplıdır. Parlak sarı, kelebek biçimli çiçekler kısa yan dalların ucunda 4–10 çiçekli küçük salkımlar oluşturur. Çiçeklenme ilkbaharda, bölgeye göre kış sonundan yaz başına kadar görülür. Meyve, kenarları sık tüylü, küçük bir baklagil meyvesidir ve olgunlaşınca patlayarak tohumları saçar.

Doğal olarak Akdeniz havzasında, makilik ve garig alanlarında, orman kenarlarında ve açık yamaçlarda yetişir. Kökleri azot bağlayan bakterilerle ortaklık kurduğu için fakir topraklarda da gelişebilir. Ürettiği çok sayıda tohum toprakta uzun yıllar canlı kalabilir ve yangından sonra hızla çimlenebilir.

Süs bitkisi olarak taşındığı Kaliforniya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Amerika gibi bölgelerde istilacı bir türe dönüşmüş, yerli bitki örtüsünü baskılayarak yangın riskini artırmıştır. Bitki alkaloitler içerdiğinden insanlar ve hayvanlar için zehirli kabul edilir.

Baklagiller familyası (Fabaceae ya da Leguminosae), yaklaşık yirmi bin türüyle çiçekli bitkilerin en büyük familyalarından biridir. Üyelerinin büyük çoğunluğu kelebek biçimli çiçekleri, bileşik yaprakları ve bakla adı verilen kuru meyveleriyle kolayca tanınır. Azot bağlama yetenekleri sayesinde hem doğal ekosistemlerde hem de tarımda toprağın verimliliğini artıran çok önemli bir gruptur.