Tahta balığı (Acanthobrama marmid)

Acanthobrama marmid, sazangiller (Cyprinidae) familyasına ait, Mezopotamya'ya özgü bir tatlı su balığıdır. Acanthobrama cinsi, Orta Doğu ve Anadolu'nun iç sularında yaşayan, yerel olarak tahta balığı ya da benzeri adlarla bilinen küçük ve orta boylu türleri kapsar.

Vücudu yandan belirgin biçimde basık ve görece yüksektir; çapak balıklarını andıran bu yapı cinsin tipik özelliğidir. Rengi gümüşi olup sırt tarafı daha koyu, gri ya da zeytin tonludur. Pulları parlak, yüzgeçleri soluk renklidir. Sırt yüzgecinde sertleşmiş, dikensi bir ışın bulunur; cinsin bilimsel adı da Yunanca diken anlamındaki sözcükten türetilmiştir. Genellikle küçük boylu kalan bir balıktır.

Büyük nehirlerin yavaş akan kesimlerinde, kanallarda, bataklıklarda ve baraj göllerinde yaşar. Sürü halinde dolaşır ve zooplankton, küçük omurgasızlar, böcek larvaları ve bitkisel maddelerle beslenir. Üreme ilkbaharda gerçekleşir; yumurtalar sığ ve bitkili alanlara bırakılır. Baraj göllerinde iyi uyum sağlayabildiği ve yer yer bol bulunabildiği bilinir. Yırtıcı balıklar ve su kuşları için önemli bir besindir.

Türün yayılışı Dicle ve Fırat nehir sistemlerini kapsar; Türkiye'de Güneydoğu Anadolu'daki bu havzalarda bulunur. Küçük boyu nedeniyle ekonomik değeri sınırlıdır, ancak yerel balıkçılıkta zaman zaman yakalanır. Mezopotamya sularında barajlar, su kullanımı ve kirlilik tatlı su balık toplulukları üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır; bu nedenle bölgenin yerli balıklarının izlenmesi önem taşır.