Strongylosoma samium (Verhoeff, 1901)

Strongylosoma samium, çok ayaklılar (Diplopoda) sınıfının Polydesmida takımına ve Paradoxosomatidae ailesine bağlı bir kırkayak türüdür. Tür adı, Ege Denizi'ndeki Sisam (Samos) Adası'na işaret eder. Strongylosoma cinsi, Avrupa ve Batı Asya'da yayılış gösteren, görece küçük ve narin yapılı kırkayakları içerir.

Polydesmida takımının üyeleri, segmentlerinin yanlarında çıkıntılar (paranota) bulunması ve gözlerinin olmamasıyla tanınır. Paradoxosomatidae ailesi bu takımın en büyük ailelerinden biridir ve dünya genelinde çok sayıda tür içerir. Aile üyelerinin vücudu genellikle 20 segmentten oluşur; yan çıkıntılar bazı türlerde belirgin, bazılarında ise küçük ve kabarık şekildedir. Strongylosoma türleri ince ve uzun yapılıdır, renkleri genellikle kahverengi ve kırmızımsı tonlardadır.

Bu kırkayaklar nemli yaprak döküntüsü, taş ve kütük altları, çalılıklar ve orman tabanında yaşar. Çürümekte olan bitki artıkları, mantar hifleri ve organik maddeyle beslenirler. Ayrıştırıcı olarak toprak yapısının iyileşmesine ve besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır, yavrular az segmentle doğar ve deri değiştirdikçe segment ve bacak sayıları artar.

Polydesmida takımının birçok üyesi savunma amacıyla siyanür türevi kokulu maddeler salgılayabilir; bu salgılar küçük avcıları caydırır ancak insanlar için ciddi bir tehlike oluşturmaz. Strongylosoma türleri ısırmaz ve zehirli değildir. Ege ve Doğu Akdeniz bölgesinin zengin kırkayak faunasının bir parçası olan bu tür, toprak ekosistemlerinin sağlığı açısından önemli bir rol üstlenir.

Çok ayaklılar, karada yaşayan en eski hayvan gruplarından biridir ve dünya genelinde on binden fazla türle temsil edilir. Kırkayakların, çıyanlardan farklı olarak zehirli çeneleri yoktur; hareketleri yavaştır ve korunmak için sert dış iskeletlerine ve kimyasal savunmalarına güvenirler. Nem kaybına karşı duyarlı oldukları için kuru havalarda saklanırlar.