Sis balığı (Aspius vorax)

Sis balığı (Aspius vorax), sazangiller (Cyprinidae) familyasına ait, Mezopotamya'ya özgü yırtıcı bir tatlı su balığıdır. Günümüzde bazı kaynaklarda Leuciscus vorax adıyla yer alır. Avrupa'daki kocaağız balığının (Aspius aspius) yakın akrabasıdır ve yaşam biçimi bakımından ona çok benzer.

Uzun, güçlü ve yandan hafifçe basık bir vücuda sahiptir; rengi gümüşidir, sırt tarafı daha koyu zeytin ya da gri tonludur. Ağzı geniştir ve alt çenesi öne doğru uzanır; bu yapı avını hızlı saldırılarla yakalamasına uygundur. Tür adı olan vorax da obur anlamına gelir ve yırtıcı beslenme biçimine işaret eder. Görece büyük boylara ulaşabilen bir sazangildir.

Büyük nehirlerin akıntılı kesimlerinde, nehir kollarında ve baraj göllerinde yaşar. Erişkinler başlıca yüzeye yakın sularda dolaşan küçük balıkları avlar; gençler ise böcekler ve küçük omurgasızlarla beslenir. Akrabası gibi avını suyun yüzeyinde ani atılımlarla yakaladığı bilinir. Üreme ilkbaharda, akıntılı ve çakıllı zeminlerde gerçekleşir.

Türün yayılışı Dicle ve Fırat nehir sistemlerini kapsar; Türkiye'de Güneydoğu Anadolu'daki bu havzalarda bulunur. Bölgede yerel balıkçılık için değeri olan bir türdür ve eti tüketilir. Mezopotamya'da yapılan büyük barajlar, nehirlerin akış düzenini ve üreme alanlarını değiştirmiş, su kirliliği ve aşırı avcılıkla birlikte bu tür gibi akarsu balıklarının topluluklarını olumsuz etkilemiştir.