Serapias feldwegiana

Serapias feldwegiana, salepgiller ailesi Orchidaceae içinde yer alan Serapias cinsine ait bir orkide taksonudur. Doğu Akdeniz bölgesinden tanımlanmış olup bazı yazarlarca Serapias vomeracea grubunun bir üyesi ya da onunla yakın akraba bir form olarak değerlendirilir. Serapias türleri halk arasında dil orkideleri olarak bilinir.

Cinsin üyeleri yumrulu, çok yıllık otsu bitkilerdir. Gövdenin alt kısmında sapı saran, şeritsi ya da mızrak biçimli yapraklar bulunur. Çiçek başağında birkaç ile birkaç düzine arasında çiçek yer alır ve her çiçeğin altında genellikle çiçekle benzer renkte, uzun bir brakte bulunur. Dış çiçek parçaları bir araya gelerek miğfer biçimli bir yapı oluşturur; bunun altından kırmızımsı, kahverengimsi ya da morumsu, tüylü ve dil biçiminde bir dudak sarkar. Serapias türlerini birbirinden ayırmak çoğu zaman zordur; dudağın biçimi, büyüklüğü ve tüylülüğü önemli ayırt edici özelliklerdir.

Bu orkideler ilkbaharda çiçek açar. Çayırlarda, makiliklerde, zeytinliklerde, açık ormanlarda ve nemli otlak alanlarda yetişirler. Çiçeklerin oluşturduğu tüp şeklindeki yapı, küçük arılara ve diğer böceklere gece ya da serin havalarda sığınak sağlar; böcekler buradan ayrılırken polen kütlelerini taşıyarak tozlaşmayı gerçekleştirir. Tohumları toz kadar küçüktür ve çimlenebilmek için topraktaki belirli mantarlarla ortak yaşama gereksinim duyar.

Serapias cinsi Akdeniz havzasında yayılış gösterir ve Türkiye bu cinsin çeşitlilik açısından önemli ülkelerinden biridir. Tüm yabani orkideler gibi bu bitkiler de yaşam alanı kaybı ve salep amacıyla yumrularının toplanması nedeniyle tehdit altındadır ve CITES kapsamında koruma altındadır. Orkidelerin korunması için en etkili yol, yetiştikleri çayır ve makilik alanların bozulmadan korunması, yumruların doğadan sökülmemesi ve bitkilerin yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanmasıdır; bu küçük özen, gelecek yıllarda da bu çiçeklerin aynı yerlerde açmasını sağlar.