Scoloplos armiger (O. F. Müller, 1776)

Scoloplos armiger, halkalı solucanlar (Annelida) şubesinin çok kıllı solucanlar (Polychaeta) sınıfına bağlı Orbiniidae familyasında yer alan bir deniz solucanı türüdür. Kuzey Avrupa kıyılarındaki gelgit düzlüklerinin en bilinen solucanlarından biridir; birkaç santimetre boyunda, kırmızımsı ya da turuncu renkte, ince yapılıdır. Kumlu çamurlu tabanlarda hızla kazı yapar ve yumurtalarını tabana bağlı, jelatinimsi kozalar içine bırakır; gelişme bu kozalarda tamamlanır. Kuzey Atlantik başta olmak üzere geniş bir alanda yayılış gösterir.

Orbiniidae familyasının üyeleri, vücutları uzun, ince ve ipliksi olan, ön tarafta göğüs (toraks) ve arkada karın (abdomen) bölgesi belirgin biçimde ayrılmış halkalı solucanlardır. Baş kısmı (prostomium) sivri ya da yuvarlak, gözsüz veya küçük göz lekeli olup üzerinde uzantı bulunmaz. Göğüs bölgesi çoğunlukla basıktır ve ayakçıklarda kısa kıllar ile bazı türlerde papillalar bulunur; karın bölgesindeki halkaların sırt tarafında dik duran, parmak benzeri solungaçlar yer alır.

Bu solucanlar yumuşak deniz tabanlarında, kum ve çamur içinde serbestçe kazı yaparak yaşar. Tüp yapmazlar; sedimenti yutarak içindeki organik maddeyi sindiren tortu yiyiciler olarak beslenirler. Bu yolla tabandaki organik maddenin parçalanmasına ve sedimentin havalanmasına katkı sağlar, aynı zamanda balıkların, kuşların ve diğer omurgasızların besinini oluştururlar.

Familya dünya denizlerinin hemen hepsinde, gelgit bölgesinden derin denize kadar geniş bir aralıkta temsil edilir. Pek çok türü bentik topluluk araştırmalarında düzenli olarak kaydedilir ve deniz tabanı kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan önemli gruplardan biridir.

Çok kıllı solucanların çoğunda olduğu gibi bu grubun üyelerinde de cinsiyetler genellikle ayrıdır ve döllenme çoğunlukla suda ya da tabana yakın ortamda gerçekleşir. Yumurtadan çıkan larvalar türe göre bir süre planktonda yaşayabilir ya da doğrudan tabanda gelişebilir. Vücut halkalarının her birinde bulunan ve kıl demetleri taşıyan yan ayakçıklar (parapodlar), bu solucanların hem hareketinde hem de solunumunda önemli rol oynar. Türlerin kesin tanımı çoğunlukla mikroskop altında kıl yapısı, solungaç düzeni ve baş bölgesindeki ayrıntılar incelenerek yapılır; bu nedenle tür düzeyinde ayrım uzmanlık gerektirir.