Saurida undosquamis

Genel Özellikler

Saurida undosquamis, Türkçede “Pullu Kertenkele Balığı” veya “Kertenkele Balığı” olarak bilinen, Synodontidae familyasına ait bir deniz balığıdır. Gövdesi uzun, iğ şeklinde ve kertenkeleye benzer baş yapısıyla tanınır. Vücut üzerinde dalgalı ve koyu renkli pullar bulunur. Ortalama boyu 20–35 cm, nadiren 40 cm’dir. Keskin dişleri ve iri ağzıyla dikkat çeker. Güçlü bir avcıdır; küçük balıklar, karidesler ve diğer kabuklular ile beslenir. Türkiye’de özellikle Akdeniz kıyılarında yaygınlaşmış istilacı bir türdür.

Taksonomi

• Alem: Animalia
• Şube: Chordata
• Sınıf: Actinopterygii
• Takım: Aulopiformes
• Familya: Synodontidae
• Cins: Saurida
• Tür: Saurida undosquamis (Keşfeden: Richardson, 1848)

Eski ve Yeni Adları

• Geçerli Adı: Saurida undosquamis
• Eski Adları / Sinonimler:
• Saurus undosquamis (ilk tanımlamalarda).

Dağılım ve Habitat

• Saurida undosquamis*, Hint-Pasifik kökenli olup, Süveyş Kanalı yoluyla Doğu Akdeniz’e göç eden (Lessepsiyen göçmen) türlerden biridir. Günümüzde Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyılarında oldukça yaygındır. Kumlu ve çamurlu diplerde, genellikle 10–100 metre derinliklerde yaşar.

Mitolojik ve Kültürel Bilgiler

Yerli halk arasında “kertenkele balığı” olarak bilinir. Ekonomik olarak düşük değere sahiptir, ancak bazı bölgelerde gıda olarak tüketilir. İstilacı karakteri nedeniyle yerel türler için bir tehdit oluşturur.

Ekoloji ve Davranış

Yırtıcı bir dip balığıdır. Çoğunlukla dibe yakın yaşar, pusuya yatarak küçük balıkları ve karidesleri avlar. Lessepsiyen göçmen türler arasında başarılı bir şekilde yayılmıştır ve yerli balık türlerinin av sahasını daraltabilir.

Doğru Bilinenler ve Yanlış Bilinenler

• Doğru: Saurida undosquamis istilacı bir balıktır ve Akdeniz’de yayılımını artırmaktadır.
• Yanlış: Halk arasında bu türün “zehirli” olduğu düşünülür, fakat bu doğru değildir.

Zehir Durumu

ZEHİRLİ DEĞİLDİR. İnsan tüketimi için güvenlidir ve bazı bölgelerde avlanarak değerlendirilir.

Araştırma ve Kaynak

Araştırma: Ahmet Taşçı – Yaban Hayatı Bilimcisi

• Richardson, J. (1848). Original description of Saurida undosquamis.
• Froese, R. & Pauly, D. (eds.) (2025). FishBase.
• Golani, D. (1998). Lessepsian fish migration into the Mediterranean.
• Fotoğraf: https://www.inaturalist.org/observations/264419612 Peter kullanıcısının gözlemlerinin © · bazı hakları saklıdır