Polydora ciliata (Johnston, 1838)

Polydora ciliata, halkalı solucanlar (Annelida) şubesinin Polychaeta sınıfına bağlı Spionidae ailesinden küçük bir deniz solucanıdır. Tür, 1838 yılında Johnston tarafından tanımlanmıştır ve cinsin en iyi bilinen üyelerinden biridir. Yaygın bir Türkçe adı yoktur. Genellikle 2–3 santimetreye kadar boy yapar. Kireçli kaya, midye ve istiridye kabukları ile kireçli yüzeylerde açtığı oyuklarda ya da çamurdan yaptığı tüplerde yaşar. Kuzeydoğu Atlantik, Kuzey Denizi, Baltık ve Akdeniz kıyılarında yaygındır; uygun koşullarda yoğun çamur tüpü toplulukları oluşturabilir.

Polydora cinsinin en belirgin özelliği, beşinci halkanın diğerlerinden farklılaşmış olması ve bu halkada iri, kalın, kanca ya da diken biçimli özel kılların bulunmasıdır. Bu cinsin birçok üyesi kireçli yüzeyleri, örneğin yumuşakça kabuklarını, kireçtaşı kayaları ve kireçli algleri delerek içinde U biçimli oyuklar açar. Bu delici yaşam biçimi nedeniyle bazı türler midye ve istiridye yetiştiriciliğinde kabuklarda kabarcıklar ve çamur dolu boşluklar oluşturarak ekonomik zarara yol açabilir.

Spionidae ailesinin üyeleri ince, uzun ve çok sayıda benzer halkadan oluşan bir vücuda sahiptir. Başın önündeki prostomiumun hemen arkasında, kolayca kopabilen bir çift uzun ve oluklu palp bulunur; hayvan bu palpleri sedimentin yüzeyinde ya da suda sallayarak besin taneciklerini toplar ve oluk boyunca ağzına taşır. Vücudun yanlarında kıllarla donatılmış parapodlar, sırt tarafında ise solunuma yardım eden dal benzeri solungaçlar yer alır. Arka bölgedeki halkalarda bulunan kancalı kıllar, türleri ve cinsleri ayırt etmede kullanılan en önemli özellikler arasındadır.

Spionidler deniz tabanı topluluklarının en bol ve en yaygın solucanları arasındadır. Çoğu tür kumlu ya da çamurlu zeminde kendi salgısıyla sağlamlaştırdığı ince tüplerde yaşar; ayrı eşeylidir ve yumurtalarından çıkan planktonik larvalar bir süre suda sürüklendikten sonra tabana yerleşir. Bu sayede yeni alanlara hızla yayılabilir, bozulmuş ya da organik maddece zenginleşmiş tabanları kısa sürede kolonize edebilirler. Bu özellikleri nedeniyle birçok spionid türü deniz ortamının sağlığını izleyen çalışmalarda gösterge canlı olarak kullanılır. Balıklar ve kabuklular gibi dip canlıları için de önemli bir besin kaynağıdır.