Plecoptera

Taşsinekleri (stoneflies-Plecoptera) Neoptera’nın en erken dönemine aittir. Bu grup böcekler yaklaşık 300 milyon yıl önce (dead end) birbirlerinden farklılaşarak evrim geçirmişlerdir. Plecoptera nimfleri (naiads) sucul canlılardır. Genellikle taş altlarında yaşarlar. Hızlı hareket ederler ve temiz, oksijeni bol havalandırılmış sularda yaşarlar. Oksijen difizyonu doğrudan dışiskelet yada thorax’da, kafa arkasında yada anüs etrafında bulunan trake borucukları ile sağlanır. Birçok tür alg yada suda yetişen bitkilerle beslenirler. Ancak bu takıma bağlı iki familya (Perlidae ve Chloroperlidae) Ephemeroptera nimflerinin ve diğer küçük sucul böceklerin predatörüdürler. Ergin taşsineği genellikle pupadan çıktıkları yer olan ırmak ve nehir kenarlarında yaşarlar. İyi uçucular değillerdir bu yüzden genellikle yerde bulunan alg ve likenlerle beslenirler. Birçok türün erginleri kısa ömürlüdür ve işlevsel ağız parçalarından yoksundurlar. Plecoptera üyeleri yaşama alanı olarak ılık ve serin yerleri tercih ederler.

Ekonomik Önemi 

Taşsinekleri temiz, iyi havalandırılmış sularda yaşayabilirler. Su kirliliğine oldukça hassas türlerdir. Bu yüzden ekologlar bu türleri su temizliğine gösterge olarak kullanırlar. Taşsinekleri soğuk dağlık nehirlerde yetişen alabalık ve levreklerin avlanmasında yem olarak da kullanılırlar .

Bunları Biliyor muydunuz? 

* Bazı türlerde erkek abdomenini küçük yapıdaki taşlara vurarak ses çıkartır ve dişiyi cezbederler. 

* Taşsineklerinin yumurtaları yapışkan sümüksü bir maddeyle sıvanmıştır. Bunun nedeni kayalara yapıştırılan bu yumurtaların hızlı akan su ile taşınmasını engellemektir. 

* Bazı Avustralya taşsinekleri erginlerinin besininin bir kısmını çürümüş odun dokuları oluşturur. Bu odun dokuları yumurta üretimi için gerekli besin maddesi içerirler. 

* Kanatsız türler (familya; Capniidae), tüm hayatlarını Tahoe Gölü (Amerika) derinlerinde geçirirler .

Gökhan Aydın 

Isparta-2016 

Fotoğraf :Tony Palmer