Platydesmida

Platydesmida, kırkayaklar (Diplopoda) sınıfında yer alan küçük bir takımdır. Emici ağız parçalarına sahip kırkayakları bir araya getiren Colobognatha grubuna aittir. Takımda iki familya, Andrognathidae ve Platydesmidae bulunur ve dünya genelinde altmış kadar tür bilinir. Kuzey Amerika, Avrasya ve Doğu Asya başta olmak üzere çeşitli bölgelerde yayılış gösterirler.

Bu takımın üyeleri yassı ve uzun gövdelidir; vücut halkalarının sırt kısmı yanlara doğru genişlemiştir ve çoğu türün sırtının ortasında boyuna bir oluk bulunur. Gözleri yoktur. Başları küçüktür ve ağız parçaları bitki özsuyu ya da mantar dokusunu emmeye uyarlanmış biçimde öne doğru uzamış olabilir. Vücut halkası sayısı fazladır ve bireylerin bir kısmı belirgin biçimde soluk, beyazımsı ya da pembemsi renktedir. Bazı türler aposematik, yani uyarıcı renkler taşır.

Platydesmida türleri genellikle nemli ormanlarda, çürüyen odunların ve kabukların altında yaşar. Birçoğunun mantarlarla beslendiği düşünülür. Bu takımın dikkat çekici özelliklerinden biri yavru bakımıdır: bazı türlerde erkek, yumurtaları ve yeni çıkan yavruları vücuduyla sararak korur. Savunma amacıyla yanlardaki bezlerden salgı çıkarabilirler.

Takımın en tanınmış cinsi, Kuzey Amerika ve Doğu Asya'da bulunan Brachycybe'dir; bu cinsin bazı türleri gruplar hâlinde yaşar. Platydesmida, kırkayakların evrimini anlamak açısından ilgi çekici bir gruptur ve fosil kayıtları soyun eski olduğunu gösterir.