Pinus nigra J.F.Arnold

Pinus nigra, çamgiller (Pinaceae) familyasından, Türkçede karaçam olarak bilinen büyük boylu, her dem yeşil bir orman ağacıdır. Avrupa ve Anadolu'nun dağlık bölgelerinin en karakteristik iğne yapraklı ağaçlarından biridir ve çok sayıda alt türe ayrılır.

Karaçam genellikle 20 ile 40 metre boya ulaşabilir. Gövde kabuğu koyu gri ile siyahımsı renkte, kalın ve derin çatlaklıdır; yaşlı ağaçlarda kabuk büyük plakalar halinde ayrılır ve ağaca adını veren koyu görünümü verir. İğne yaprakları ikişerli demetler halindedir, sert, koyu yeşil ve kızılçama göre daha kalın ve uzundur. Kozalakları yumurta biçimli, simetrik ve sapsızdır; olgunlaşınca açılarak kanatlı tohumlarını rüzgâra bırakır. Gençken konik olan tacı yaşla birlikte yayvan ve şemsiye biçimli bir hal alabilir.

Tür, soğuk kışlara ve yaz kuraklığına dayanıklıdır, kireçli ve taşlı topraklarda da yetişebilir. Genellikle orta ve yüksek rakımlarda, saf ya da sarıçam, köknar, meşe ve ardıçla karışık ormanlar oluşturur. Işık isteyen bir ağaçtır ve açık alanları kolayca kolonize edebilir. Ormanları birçok kuş, memeli ve böcek türüne yaşam alanı sağlar; tohumları sincaplar ve kuşlar tarafından tüketilir.

Karaçamın doğal yayılışı Güney Avrupa'dan Balkanlar, Kırım ve Anadolu'ya kadar uzanır; Kuzey Afrika'da da yalıtılmış toplulukları vardır. Türkiye'de özellikle İç Anadolu'yu çevreleyen dağlarda, Batı Anadolu'da ve Toroslarda geniş ormanlar kurar ve ülkenin en önemli orman ağaçlarından biridir. Odunu dayanıklı ve reçinelidir; inşaat, kereste, maden direği ve yakacak olarak kullanılır. Ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmalarında da sıkça tercih edilir. Anadolu'daki bazı anıt karaçamlar yüzlerce yaşındadır ve kültürel açıdan da değer taşır.