Pinus brutia

Pinus brutia, Türkçede kızılçam adıyla bilinen, çamgiller (Pinaceae) familyasına ait her dem yeşil bir iğne yapraklı ağaçtır. Doğu Akdeniz'in karakteristik ağacıdır ve Türkiye'de en geniş alanı kaplayan orman ağacı türüdür. Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarında, kısmen de Karadeniz'in bazı kesimlerinde geniş ormanlar oluşturur.

Kızılçam genellikle 20–30 m'ye kadar boylanır. Gençken düzgün, yaşlandıkça geniş ve düzensiz bir tepe yapısı kazanır. Kabuğu genç dallarda kızılımsı, yaşlı gövdelerde kalın, derin çatlaklı ve gri-kahverengidir; Türkçe adı bu kızıl tonlu kabuktan gelir. İğne yaprakları ikişerli demetler halindedir, ince, uzun ve açık yeşildir. Kozalakları sapsız ya da çok kısa saplı olup dala yatay ya da hafif yukarı doğru yönelmiş biçimde bağlanır; bu özellik onu yakın akrabası Halep çamından ayırmada kullanılır.

Tür, sıcak ve kurak yazlara, ılık ve yağışlı kışlara sahip Akdeniz iklimine uyum sağlamıştır. Deniz seviyesinden yaklaşık 1000–1200 m yüksekliğe kadar, kireçtaşı ve diğer kayaçlar üzerinde gelişen sığ topraklarda yetişebilir. Yangınla iç içe yaşayan bir ekosistemin parçasıdır: yangından sonra açılan kozalaklardan dökülen tohumlarla yanan alanlarda hızla yeniden gençleşebilir. Ormanların altında maki ve kızılçam topluluklarına özgü zengin bir bitki ve hayvan çeşitliliği bulunur.

Kızılçam ekonomik açıdan önemli bir ağaçtır; odunu yapı ve mobilya sanayisinde, reçinesi çeşitli ürünlerde kullanılır. Kızılçam ormanlarında yaşayan çam koşnili kaynaklı salgı, Türkiye'nin ünlü çam balının temel kaynağıdır. Orman yangınları, yapılaşma ve çam kese böceği gibi zararlılar bu ormanları etkileyen başlıca sorunlardır. Kızılçam ormanları aynı zamanda toprak erozyonunu önleyerek su kaynaklarının korunmasına katkı sağlar ve pek çok kuş, memeli ve böcek türüne yaşam alanı sunar.