Pinus brutia var. brutia

Pinus brutia var. brutia, Türkçede kızılçam olarak bilinen türün tipik varyetesidir. Pinaceae familyasının Pinus cinsine ait olan bu herdem yeşil ağaç, Türkiye’nin en geniş alan kaplayan orman ağacı türlerinden biridir ve Doğu Akdeniz kıyı ekosistemlerinin temel taşıdır.

Genellikle 20–30 m boylanabilen, düz ya da hafif kıvrık gövdeli bir ağaçtır. Genç ağaçların kabuğu gri, yaşlı ağaçlarınki kalın, derin çatlaklı ve kırmızımsı kahverengidir; türün Türkçe adı da bu renkten gelir. İğne yaprakları ikişerli demetler halinde, ince, uzun ve açık yeşildir. Kozalakları yumurta biçimli, kısa saplı ya da sapsız olup dala yatay ya da ileriye doğru yönelmiş şekilde tutunur ve olgunlaştığında kahverengiye döner.

Kızılçam sıcak ve kurak yazlara uyum sağlamış, Akdeniz ikliminin tipik bir ağacıdır. Kıyıdan başlayarak orta rakımlara kadar uzanan alanlarda, farklı toprak türlerinde yetişebilir. Yangın ekolojisine uyumludur: bazı kozalaklar yangın sıcağıyla açılarak tohumlarını yanmış alanlara bırakır ve bu sayede ormanlar yangın sonrası doğal olarak yenilenebilir. Çam balı üretiminde önemli olan bir böcek türü (Marchalina hellenica) bu ağacın özsuyuyla beslenir.

Doğal yayılışı Doğu Akdeniz havzasıdır; Türkiye, Yunanistan’ın doğu adaları, Kıbrıs, Suriye ve Lübnan’ı kapsar. Türkiye’de özellikle Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde geniş ormanlar oluşturur. Odunu kereste, kağıt ve yakacak olarak kullanılır ve ağaçlandırma çalışmalarında yaygın şekilde tercih edilir.