Patella ulyssiponensis Gmelin, 1791

Patella ulyssiponensis, karındanbacaklılar (Gastropoda) sınıfının Patellidae familyasına ait bir deniz tası (limpet) türüdür. Doğu Atlantik kıyılarında ve Akdeniz'de yayılış gösterir; tür adı Lizbon şehrinin Latince adından türetilmiştir.

Patella cinsi, kayalık kıyıların en tanıdık yumuşakçaları arasında yer alan deniz tasları ya da limpetleri kapsar. Bu salyangozların kabuğu sarmal değil, alçak ya da yüksek koni biçimindedir ve hayvan güçlü kaslı ayağıyla kayaya son derece sıkı yapışır; bu sayede dalga etkisine ve gelgit sırasında kurumaya dayanabilir. Kabuğun iç yüzünde at nalı biçiminde bir kas izi bulunur.

Patella ulyssiponensis orta yükseklikte, koni biçimli bir kabuğa sahiptir; kabuk boyu genellikle birkaç santimetredir. Dış yüzü belirgin ışınsal kaburgalarla süslüdür ve kenarı tırtıklıdır. Kabuğun iç yüzü beyazımsı ya da porselen görünümlüdür; merkezdeki kas izi bölgesi sıklıkla turuncu ya da kremsi turuncu renktedir ve bu özellik türü yakın akrabalarından ayırmaya yardımcı olur. Tür gelgit bölgesinin alt kesimlerinde ve sığ sularda, sürekli ıslak kalan kayalarda ve kaya havuzlarında yaşar.

Deniz tasları kayaların yüzeyindeki mikroskobik algleri ve genç alg filizlerini radulalarıyla kazıyarak beslenir. Birçok birey beslenmeden sonra kaya üzerindeki sabit bir dinlenme noktasına geri döner; zamanla kabuk kenarı bu noktanın şekline uyum sağlar ve sıkı bir kapanma sağlar. Patella türleri genellikle önce erkek olarak olgunlaşıp ilerleyen yaşlarda dişiye dönüşebilen ardışık hermafroditlerdir. Yumurta ve sperm suya bırakılır, larvalar bir süre planktonda yaşadıktan sonra kayalara yerleşir.

Otlayıcı olarak kayalık kıyılarda alg örtüsünün dengelenmesinde önemli rol oynarlar. Bazı Akdeniz kıyılarında yenilebilir olarak toplanırlar ve balıkçılar tarafından yem olarak da kullanılırlar; aşırı toplama bazı bölgelerde popülasyonların azalmasına neden olabilmektedir. İnsanlar için bir tehlike oluşturmazlar.