Paradoneis lyra (Southern, 1914)

Paradoneis lyra, Paraonidae familyasına ait bir deniz halkalı solucanı (Polychaeta) türüdür. Southern tarafından 1914 yılında tanımlanmıştır ve cinsin tip türü olarak bilinir. Tür adı, bazı segmentlerde bulunan lir (Latince lyra) biçimli kıllara gönderme yapar. Paradoneis cinsinin üyelerinde baş bölgesinde anten bulunmaz; ön segmentlerin bazılarında lir biçimli özel kıllar ve sırt tarafında yaprağımsı solungaçlar dikkat çeker.

Paraonidae familyasının üyeleri ince, iplik benzeri ve genellikle birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında boy yapan halkalı solucanlardır. Baş bölgesi (prostomium) basit, çoğunlukla koni biçimlidir; bazı cinslerde tek bir orta anten bulunur. Vücudun ön kısmındaki belirli segmentlerin sırt tarafında solungaç görevi gören ince uzantılar yer alır. Solungaçların sayısı, başladıkları segment ve bazı segmentlerdeki özel kıllar (örneğin çatallı ya da lir biçimli kıllar) türlerin ayırt edilmesinde kullanılan başlıca özelliklerdir. Bu nedenle türler ancak mikroskop altında, dikkatli inceleme ile tanımlanabilir.

Familyanın üyeleri yumuşak tabanlarda, yani çamur, kumlu çamur ve kum içinde serbestçe kazı yaparak yaşar. Tortudaki organik maddeyle, bakterilerle ve küçük canlılarla beslenen dipte yaşayan tortu yiyiciler olarak kabul edilirler. Sığ kıyı sularından derin denizlere kadar geniş bir derinlik aralığında bulunabilirler ve bazı bölgelerde dip faunasının en sık rastlanan bileşenleri arasında yer alırlar.

Küçük boyları ve gizli yaşamları nedeniyle doğada çıplak gözle fark edilmezler; ancak tortunun havalandırılması ve organik maddenin geri dönüşümü açısından deniz tabanı ekosisteminde önemli bir rol oynarlar. Ayrıca balıklar ve diğer dip canlıları için besin kaynağıdırlar. Çevresel değişimlere duyarlılıkları nedeniyle deniz kirliliği ve dip habitatlarının durumunu izleyen çalışmalarda sıkça kayıt altına alınırlar.

Tür Kuzeydoğu Atlantik’ten Akdeniz’e kadar geniş bir alanda, özellikle kumlu tabanlarda kaydedilmiştir.