Ononis Ieiosperma

Ononis leiosperma, baklagiller (Fabaceae, eski adıyla Leguminosae) familyasının kayışkıran (Ononis) cinsine ait bir bitki türüdür. Tür adı Yunanca kökenlidir ve düz, pürüzsüz tohumlu anlamına gelir; bu özellik onu tohum yüzeyi pürüzlü olan bazı akrabalarından ayırmaya yardımcı olur. Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösteren türler arasında yer alır.

Ononis cinsinin üyeleri tek yıllık ya da çok yıllık otlar ve küçük çalılardır. Bitkiler çoğunlukla salgı tüyleriyle kaplıdır ve yapışkan bir dokunuşa sahiptir. Yapraklar genellikle üç yaprakçıklıdır, kenarları dişlidir. Çiçekler baklagillere özgü kelebek biçimindedir ve türe göre pembe, mor, sarı ya da beyaz renklidir. Meyve küçük, az tohumlu bir bakladır.

Cins, Avrupa'dan Akdeniz havzası, Kuzey Afrika ve Batı Asya'ya kadar yayılan, yüzü aşkın türü kapsar ve Türkiye'de de çeşitli türleriyle temsil edilir. Türlerin çoğu kurak çayırlar, taşlık yamaçlar, kumluklar ve yol kenarları gibi açık habitatları sever. Kökleri azot bağlayan bakterilerle nodül oluşturur; bu yüzden fakir topraklarda da gelişebilirler. Çiçekleri arılar başta olmak üzere birçok böcek için besin kaynağıdır.

Cinsin tanınmış üyelerinden kayışkıran (Ononis spinosa) halk hekimliğinde kökleri nedeniyle eskiden beri kullanılmıştır. Dikenli ve derin köklü yapıları nedeniyle bazı türler, otlaklarda sürülmesi ve sökülmesi zor bitkiler olarak bilinir. Bu dayanıklı yapı, onları erozyona açık yamaçlarda da değerli kılar. Cinsin üyeleri, baklagillerin pek çoğu gibi, kurak ve besince fakir alanlarda toprağın korunmasına ve azotça zenginleşmesine katkıda bulunur; çiçekleri ise yaban arıları ve kelebekler için önemli bir besin kaynağıdır.