Odonatoptera

Odonatoptera, kanatlı böcekler içinde kanatlarını sırtları üzerine katlayamayan eski grupları kapsayan Palaeoptera içinde yer alan bir üst takım düzeyindeki gruptur. Günümüzde yaşayan temsilcileri yalnızca kızböcekleri ve yusufçuklardan oluşan Odonata takımıdır; bunun yanında yalnızca fosillerle bilinen birçok soy da bu grup içinde değerlendirilir.

Grubun üyeleri, iki çift uzun ve zarsı kanada, yoğun damar ağına ve kanatları dinlenirken arkaya katlayamama özelliğine sahiptir. Bu böcekler kanat kaslarını doğrudan kanat tabanına bağlı biçimde kullanır; bu sayede ön ve arka kanatlarını birbirinden bağımsız hareket ettirerek havada asılı kalma, geri geri uçma ve ani yön değiştirme gibi olağanüstü uçuş becerileri gösterebilir. Büyük bileşik gözleri ve kısa antenleri görsel avcılığa uyumu gösterir.

Fosil kayıtları, bu grubun çok eski olduğunu ortaya koyar. Karbonifer ve Permiyen dönemlerinde yaşamış, kanat açıklığı yetmiş santimetreyi aşabilen dev Meganisoptera (Meganeura gibi) bu soyun en tanınmış fosil temsilcileri arasındadır. Bu dev böcekler, yeryüzünde bugüne kadar yaşamış en büyük uçan böcekler olarak bilinir.

Günümüz temsilcileri olan Odonata üyeleri yaşamlarının larva evresini suda geçirir; larvalar, katlanabilir ve ileri fırlatılabilen bir alt dudak yapısıyla av yakalayan su avcılarıdır. Erginler ise havada diğer böcekleri avlar. Bu nedenle grup, hem sucul hem de karasal ekosistemlerde böcek popülasyonlarının dengelenmesinde önemli bir rol üstlenir ve tatlı su kalitesinin göstergeleri arasında yer alır.